Vàng da ở trẻ sơ sinh

vàng da

Vàng da là hiện tượng hay gặp trong một tuần đầu ở trẻ sơ sinh. Phần lớn là do vàng da sinh lý tự khỏi sau 1-2 tuần, nhưng một số trẻ bị vàng da bệnh lý cần phải theo dõi để phát hiện và điều trị kịp thời. Nếu không, có thể dẫn đến biến chứng vàng da nhân, gây tổn thương vĩnh viễn các chức năng thị giác, thính giác, nhận thức, ngôn ngữ và gây nguy hiểm đến tính mạng, biến chứng thần kinh vĩnh viễn.

vàng da

Vàng da sơ sinh là tình trạng nhuốm màu vàng ở kết mạc mắt (tròng trắng) và da. Hiện tượng này xảy ra khi có sự tích tụ bilirubin ở mô do nồng độ chất này tăng cao ở trong máu.

Khi hồng cầu trong cơ thể già đi, hoặc bị vỡ ra (tán huyết) do bệnh lý, enzyme trong cơ thể chuyển hóa protein trong hồng cầu thành bilirubin gián tiếp. Bilirubin gián tiếp được hấp thụ vào gan và được chuyển hóa tạo thành bilirubin trực tiếp, thải ra đường mật, vào ruột (tạo thành màu vàng của phân) rồi thải ra ngoài. Khi Bilirubin tăng cao do tán huyết quá nhiều, do gan không chuyển hóa hết bilirubin hoặc tắc mật, bilirubin sẽ tăng cao trong máu gây vàng da.

Làm thế nào để phát hiện vàng da tại nhà?

Trẻ được xuất viện sau sinh được bác sĩ hướng dẫn cách nhận biết bé bị vàng da và khi nào vàng da là nặng.

vàng da

Cách nhận biết bé bị vàng da

  • Nhìn trẻ dưới ánh sáng mặt trời.
  • Dùng 2 ngón tay kéo căng da để phát hiện vàng da. Làm như vậy từ đầu đến chân.

Nếu phát hiện trẻ bị vàng da bé cần được đi khám để tìm nguyên nhân vàng da, từ đó có hướng theo dõi.

Cách đánh giá mức độ vàng da

Trẻ vàng da từ rốn trở lên (độ 1-2) có thể được theo dõi tại nhà.

Trẻ vàng da từ rốn trở xuống cần phải theo dõi sát (độ 3,4,5). Riêng độ 4 hoặc 5 cần phải nhập viện khi trẻ dưới 1 tuần tuổi.

vàng da

Vàng da có nguy hiểm không?

Trẻ sơ sinh dưới 7 ngày tuổi, có nồng độ bilirubin toàn phần trong máu tăng cao > 25 mg/dl (428 micromol/L) có nguy cơ phát triển bệnh não do tăng bilirubin gián tiếp. Tình trạng này xảy ra khi bilirubin gián tiếp đi qua hàng rào máu não, gây nhiễm độc thần kinh.

Bilirubin gián tiếp ngấm vào não trẻ gây bệnh lý não
Bilirubin gián tiếp ngấm vào não trẻ gây bệnh lý não
Trẻ bị giật ưỡn người do bệnh não bilirubin
Trẻ bị giật ưỡn người do bệnh não bilirubin

Nguyên nhân gây ra vàng da ở trẻ sơ sinh

Vàng da sinh lý

  • Vàng da xuất hiện sau 24 giờ tuổi, thường sau 3 ngày tuổi.
  • Biến mất trong vòng 1 tuần với trẻ đủ tháng và 2 tuần với trẻ thiếu tháng.
  • Mức độ vàng da nhẹ, vàng da phía trên rốn.
  • Trẻ khỏe, bú tốt, linh hoạt.

Nguyên nhân do:

  • Tăng phá hủy hồng cầu bào thai để thay bằng hồng cầu trưởng thành.
  • Gan của trẻ sơ sinh chưa đủ trưởng thành để chuyển hóa hết bilirubin vì vậy gây nên vàng da.

Vàng da bệnh lý: Không tuân theo tất cả biểu hiện của vàng da sinh lý.

Nếu trẻ có một trong các dấu hiệu nghi ngờ vàng da bệnh lý, cần phải được đưa đi khám ngay để tìm nguyên nhân và xử trí phù hợp:

  • Vàng da trong vòng 24 giờ sau sinh.
  • Vàng da toàn thân đến lòng bàn tay bàn chân.
  • Không giảm sau 1 tuần với trẻ đủ tháng và 2 tuần đối với trẻ thiếu tháng.
  • Trẻ có các triệu chứng bất thường: sốt, lừ đừ, bỏ bú, khóc thét, co giật, gan lách to, phân bạc màu.

Vàng da là hiện tượng hay gặp trong 1 tuần đầu ở trẻ sơ sinh. Phần lớn là do vàng da sinh lý tự khỏi sau 1-2 tuần, nhưng một số trẻ bị vàng da bệnh lý cần phải theo dõi để phát hiện và điều trị kịp thời. Nếu không, có thể dẫn đến biến chứng vàng da nhân, gây tổn thương vĩnh viễn các chức năng thị giác, thính giác, nhận thức và ngôn ngữ và gây nguy hiểm đến tính mạng, biến chứng thần kinh vĩnh viễn.

BS Phạm Thế Vinh

Theo Tạp chí sức khỏe

Phản hồi của bạn

Cùng chuyên mục

Bản tin Covid-19 ngày 31/07

Bản tin được Tạp Chí Sức Khỏe tổng hợp từ 20h 30.07 – 19h 31.07 1. DIỄN BIẾN DỊCH COVID-19 (ngày 29/7) (Đang cập nhật) 2. VACCINE COVID-19 Sốc phản vệ sau tiêm mũi một, có nên tiêm mũi …

Bản tin Covid-19 ngày 29.7

Bản tin được Tạp Chí Sức Khỏe tổng hợp từ 20h 28.07 – 19h 29.07 DIỄN BIẾN DỊCH COVID-19 (ngày 29/7) Số ca nhiễm mới được công bố trong ngày: 7.594 ca, trong đó có …

Bản tin Covid-19 ngày 28.7

Bản tin được Tạp Chí Sức Khỏe tổng hợp từ 20h 27.07 – 19h 28.07 DIỄN BIẾN DỊCH COVID-19 (ngày 28/7) Số ca nhiễm mới được công bố trong ngày: 6.559 ca , trong đó …

Bản tin Covid-19 ngày 27.7

Bản tin được Tạp Chí Sức Khỏe tổng hợp từ 20h 26.07 – 19h 27.07 DIỄN BIẾN DỊCH COVID-19 (ngày 27/7) Số ca nhiễm mới được công bố trong ngày: 7.913 ca , trong đó …

Bản tin Covid-19 ngày 26.7

Bản tin được Tạp Chí Sức Khỏe tổng hợp từ 20h 25.07 – 19h 26.07 DIỄN BIẾN DỊCH COVID-19 (ngày 26/7) Số ca nhiễm mới được công bố trong ngày: 7.882 ca , trong đó …

Hỗ trợ 24/7
Gửi câu hỏi