Vàng da ở trẻ sơ sinh

vàng da

Vàng da là hiện tượng hay gặp trong một tuần đầu ở trẻ sơ sinh. Phần lớn là do vàng da sinh lý tự khỏi sau 1-2 tuần, nhưng một số trẻ bị vàng da bệnh lý cần phải theo dõi để phát hiện và điều trị kịp thời. Nếu không, có thể dẫn đến biến chứng vàng da nhân, gây tổn thương vĩnh viễn các chức năng thị giác, thính giác, nhận thức, ngôn ngữ và gây nguy hiểm đến tính mạng, biến chứng thần kinh vĩnh viễn.

vàng da

Vàng da sơ sinh là tình trạng nhuốm màu vàng ở kết mạc mắt (tròng trắng) và da. Hiện tượng này xảy ra khi có sự tích tụ bilirubin ở mô do nồng độ chất này tăng cao ở trong máu.

Khi hồng cầu trong cơ thể già đi, hoặc bị vỡ ra (tán huyết) do bệnh lý, enzyme trong cơ thể chuyển hóa protein trong hồng cầu thành bilirubin gián tiếp. Bilirubin gián tiếp được hấp thụ vào gan và được chuyển hóa tạo thành bilirubin trực tiếp, thải ra đường mật, vào ruột (tạo thành màu vàng của phân) rồi thải ra ngoài. Khi Bilirubin tăng cao do tán huyết quá nhiều, do gan không chuyển hóa hết bilirubin hoặc tắc mật, bilirubin sẽ tăng cao trong máu gây vàng da.

Làm thế nào để phát hiện vàng da tại nhà?

Trẻ được xuất viện sau sinh được bác sĩ hướng dẫn cách nhận biết bé bị vàng da và khi nào vàng da là nặng.

vàng da

Cách nhận biết bé bị vàng da

  • Nhìn trẻ dưới ánh sáng mặt trời.
  • Dùng 2 ngón tay kéo căng da để phát hiện vàng da. Làm như vậy từ đầu đến chân.

Nếu phát hiện trẻ bị vàng da bé cần được đi khám để tìm nguyên nhân vàng da, từ đó có hướng theo dõi.

Cách đánh giá mức độ vàng da

Trẻ vàng da từ rốn trở lên (độ 1-2) có thể được theo dõi tại nhà.

Trẻ vàng da từ rốn trở xuống cần phải theo dõi sát (độ 3,4,5). Riêng độ 4 hoặc 5 cần phải nhập viện khi trẻ dưới 1 tuần tuổi.

vàng da

Vàng da có nguy hiểm không?

Trẻ sơ sinh dưới 7 ngày tuổi, có nồng độ bilirubin toàn phần trong máu tăng cao > 25 mg/dl (428 micromol/L) có nguy cơ phát triển bệnh não do tăng bilirubin gián tiếp. Tình trạng này xảy ra khi bilirubin gián tiếp đi qua hàng rào máu não, gây nhiễm độc thần kinh.

Bilirubin gián tiếp ngấm vào não trẻ gây bệnh lý não
Bilirubin gián tiếp ngấm vào não trẻ gây bệnh lý não
Trẻ bị giật ưỡn người do bệnh não bilirubin
Trẻ bị giật ưỡn người do bệnh não bilirubin

Nguyên nhân gây ra vàng da ở trẻ sơ sinh

Vàng da sinh lý

  • Vàng da xuất hiện sau 24 giờ tuổi, thường sau 3 ngày tuổi.
  • Biến mất trong vòng 1 tuần với trẻ đủ tháng và 2 tuần với trẻ thiếu tháng.
  • Mức độ vàng da nhẹ, vàng da phía trên rốn.
  • Trẻ khỏe, bú tốt, linh hoạt.

Nguyên nhân do:

  • Tăng phá hủy hồng cầu bào thai để thay bằng hồng cầu trưởng thành.
  • Gan của trẻ sơ sinh chưa đủ trưởng thành để chuyển hóa hết bilirubin vì vậy gây nên vàng da.

Vàng da bệnh lý: Không tuân theo tất cả biểu hiện của vàng da sinh lý.

Nếu trẻ có một trong các dấu hiệu nghi ngờ vàng da bệnh lý, cần phải được đưa đi khám ngay để tìm nguyên nhân và xử trí phù hợp:

  • Vàng da trong vòng 24 giờ sau sinh.
  • Vàng da toàn thân đến lòng bàn tay bàn chân.
  • Không giảm sau 1 tuần với trẻ đủ tháng và 2 tuần đối với trẻ thiếu tháng.
  • Trẻ có các triệu chứng bất thường: sốt, lừ đừ, bỏ bú, khóc thét, co giật, gan lách to, phân bạc màu.

Vàng da là hiện tượng hay gặp trong 1 tuần đầu ở trẻ sơ sinh. Phần lớn là do vàng da sinh lý tự khỏi sau 1-2 tuần, nhưng một số trẻ bị vàng da bệnh lý cần phải theo dõi để phát hiện và điều trị kịp thời. Nếu không, có thể dẫn đến biến chứng vàng da nhân, gây tổn thương vĩnh viễn các chức năng thị giác, thính giác, nhận thức và ngôn ngữ và gây nguy hiểm đến tính mạng, biến chứng thần kinh vĩnh viễn.

BS Phạm Thế Vinh

Theo Tạp chí sức khỏe

Phản hồi của bạn

Cùng chuyên mục

Khoa Sản như "resort 5 sao" tại Bệnh viện FV

Bệnh viện FV đã đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất cho khu hậu sản thuộc Khoa Sản phụ khoa, cung cấp dịch vụ chăm sóc toàn diện quá trình mang thai, sinh nở …

Bệnh viện Thống Nhất tổ chức khóa đào tạo nâng cao chất lượng dịch vụ, tập trung hướng đến chăm sóc và làm hài lòng bệnh nhân

Ngày 04/06/2022, Bệnh viện Thống Nhất đã tổ chức khóa đào tạo nội bộ mang tên “Nâng tầm dịch vụ” dành cho các cấp lãnh đạo với mục đích hướng tới việc nâng tầm phục …

Các biến chứng khi đeo kính tiếp xúc (Kính áp tròng)

Trong khoảng vài năm trở lại đây, kính tiếp xúc ngày càng được sử dụng phổ biến nhờ những ưu điểm về mặt thẩm mỹ, tính tiện dụng và hiệu quả trong điều trị một …

Tập đoàn Y khoa Hoàn Mỹ ra mắt sách tôn vinh người điều dưỡng, hướng tới chăm sóc sức khỏe toàn diện cho cộng đồng

Hôm nay, ngày 30 tháng 05 năm 2022, Tập đoàn Y khoa Hoàn Mỹ chính thức ra mắt cuốn sách mang tên “Những đóa hoa kiên cường” nhằm tôn vinh người làm nghề điều dưỡng, …

Ladophar và kế hoạch mở rộng vùng trồng dược liệu chiến lược tại Lào

Hôm nay, ngày 28 tháng 05 năm 2022, Công ty Cổ phần Dược Lâm Đồng (Ladophar) vinh dự được đón tiếp bà Naly Sisoulith, Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước CHDCND Lào và …

Hỗ trợ 24/7
Gửi câu hỏi