Trà xanh – Nhiều công dụng hơn chúng ta vẫn nghĩ!

Trà vốn có nguồn gốc từ Trung Quốc. Người dân Trung Quốc đã biết dùng trà từ 2.500 năm trước Công nguyên, sau tới Nhật Bản và nhiều nước châu Á khác. Thật bất ngờ khi trà xanh có nhiều công dụng hơn chúng ta vẫn nghĩ!

Thành phần hóa học

Trong lá trà có chứa tới 20% tanin là một chất có tác dụng làm săn da, sát khuẩn mạnh, có cafein với tỷ lệ 1,5-5%, một số vitamin B1, B2 và C. Đặc biệt tanin trong trà có tác dụng như một vitamin P vì đây là hỗn hợp của các catechin và dẫn xuất của catechin có cấu trúc hóa học của vitamin P. Ngoài ra còn có Flavonol, Tinh dầu và các axít đi cùng tinh dầu, các vitamin: tiền sinh tố A, B2, B3, B5, C (C chủ yếu trong trà tươi, trà búp khô thì vitamin C chỉ còn vết), các nguyên tố vi lượng: đặc biệt là kali và fluor.

Ứng dụng của trà xanh trong y học

Theo Y học cổ truyền: trà có vị đắng chát, hơi ngọt; tính mát; vào kinh can, thận. Tác dụng: thanh nhiệt, giải khát, lợi tiểu, tiêu thực, cầm tả lỵ, bớt mụn nhọt, khỏi chóng mặt, đẹp da thịt, minh mẫn đầu óc.

Theo Nam dược thần hiệu của Tuệ Tĩnh: minh trà là trà ngon, vị ngọt đắng, tính hơi hàn. Tác dụng: nhuận tràng, trừ nhiệt, khu phong; sáng mắt; nhẹ đầu; hạ đờm; trị lỵ; tiêu thức ăn.

  • Trà được dùng pha nước uống, làm thuốc kích thích do cafein và chữa lỵ theo như đơn sau đây: Chè hương 100g, cam thảo 10g, nước vừa đủ 100ml; lấy chè và cam thảo đổ nước vào cho ngập. Đun sôi trong nửa giờ, lọc. Bã còn lại thêm nước cho xâm xấp và đun sôi trong nửa giờ nữa. Lọc. Hợp cả 2 nước lại. Cô đặc cho đến khi còn đúng 100ml. Thêm natri benzôat 0,3g hoặc cho thêm 0,03g nipagin vào để bảo quản. Có thể không cho cam thảo hoặc natri benzôat hay nipagin cũng được, nhưng không ngọt và không để lâu được. Ngày dùng 4 lần, mỗi lần 5-10ml. Mỗi lần điều trị cần 3-5 ngày. Đối với người không chịu được nước chè, có thể chế thành dung dịch 10% rồi thụt giữ như sau: Lấy 10g nước chè, sắc trong nửa giờ, rồi lọc. Mỗi ngày thụt 1-2 lần, mỗi lần 100ml. Đơn thuốc này thường chỉ áp dụng đối với người lớn. Một số người có thể mất ngủ do tác dụng của cafein. Do đó nên uống hay thụt vào sáng hoặc trưa. Đơn thuốc này đã được áp dụng có kết quả ở một số bệnh viện Trung Quốc và Việt Nam (Nà Sản) để điều trị các trường hợp lỵ do trùng Shiga.
  • Chữa nốt đậu lở loét, thối sinh giòi: hái lá trà già + ngọn bạc hà, hai thứ bằng nhau, sắc đặc mà rửa. Chữa ho do đờm suyễn không ngủ được: trà ngon 60g, bạch cương tàm 60g. Hai thứ tán nhỏ cho vào bình có nắp kín, cho vào 4 bát nước sôi, khi đi ngủ thêm chút nước sôi cho nóng mà uống là khỏi.
  • Chữa viêm phế quản mãn tính, ho lâu không dứt, nôn ra dãi nhớt: trà du (trà để lâu năm; không mốc) 240g, nước gừng tươi 240ml, mật ong 240g. Luyện chung đến khi đen như sơn là được. Cách dùng: mỗi lần uống 1 thìa canh, chiêu với nước còn ấm, ngày 2 lần: sáng, tối.

Theo y học hiện đại

  • Làm cho đầu óc minh mẫn (cho cả người già và người trẻ), chống trầm cảm: các hợp chất thơm và theanin có tác dụng giảm stress, chống dị ứng, giúp não thư giãn. Caffein dưới dạng hợp chất tanat là cho tinh thần sảng khoái, tăng hoạt động của tim, giảm mệt nhọc (khác với caffein tự do của cà phê, cafein tanat của trà không cản trở hấp thu canxi vào cơ thể).
  • Phòng chống bệnh tim mạch: giảm lượng cholesterol xấu, tăng độ đàn hồi của cơ tim, chống xơ cứng mạch máu, tăng độ bền thành mạch, giảm các bệnh tim mạch, phòng chống đột quỵ.

  • Ngăn chặn tổn thương não ở người đột quỵ: gallotanin trong trà xanh có tác dụng ngăn chặn quá trình tự hoại của tế bào não và những tổn thương ở não sau khi đột quỵ. Những người uống trà xanh hàng ngày sẽ giảm được các tác hại do đột quỵ và tránh tử vong. Sau khi cấp cứu đột quỵ hoặc chấn thương sọ não cần cho người bệnh uống tinh chất trà xanh (không dùng EGCG tinh khiết, có thể gây viêm gan sau 50 ngày dùng thuốc).
  • Giảm nguy cơ mắc một số bệnh ung thư: các polyphenol của trà tiêu diệt các gốc tự do (mạnh gấp trăm lần vitamin C, vitamin E) nguyên nhân làm tổn hại các AND, EGCG ức chế sự tăng trưởng khối u và sự di căn các tế bào ung thư trong cơ thể.
  • Bảo vệ vi khuẩn có ích trong ruột, ngăn cản các vi khuẩn, virút gây bệnh: nước trà xanh bảo vệ các vi khuẩn có ích ở ruột như acidophylus chống rối loạn tiêu hóa; ngăn cản sự phát triển của các vi khuẩn gây bệnh như kiết lỵ, thương hàn.
  • Chống sâu răng, trị viêm nướu răng, trị hơi thở có mùi hôi: sau khi ăn thì đánh răng ngay, sau khi đánh răng thì ngậm nước trà xanh đặc 15 phút.
  • Chống lú lẫn tuổi già do axít carbolic dẫn catechin ngấm nhanh vào hệ thần kinh và các cơ quan khác trên cơ thể. Nước trà ngăn cản hoạt động của beta-secretase là enzym gây bệnh Alzheimers an toàn hơn các loại thuốc chống Alzheimers.
  • Tốt cho mắt: công trình khoa học này do các nhà khoa học Trung Quốc nghiên cứu trên chuột. Sau khi cho chuột uống trà xanh, tiến hành phân tích các mô mắt, phát hiện thấy có các Catechin tác dụng của các chất này kéo dài 20 giờ). Võng mạc là nơi hấp thu Galocatechin cao nhất.
  • Giảm đau do viêm khớp do Epigalocatechingalat ngăn ngừa phá hủy sụn, giảm sưng.
  • Chống lại hiện tượng kháng insulin: hạn chế sự phát triển bệnh đường huyết týp 2 và các biến chứng nguy hiểm của bệnh đường huyết.
  • Giúp cơ thể đốt mỡ thừa (nhất là mỡ bụng và mông): catechin của trà có tác dụng tăng chuyển hóa chất béo, giảm cân rất an toàn nếu kết hợp uống trà với tập luyện.
  • Chống độc và giải độc cho cơ thể: các hợp chất tanin sẽ trung hòa các chất độc nguồn gốc alcaloid như: thuốc phiện, mã tiền, cà độc dược… trung hòa lượng sắt dư thừa trong cơ thể. Các hợp chất theobromin, theophylin và muối Kali là chất lợi tiểu mạnh, giúp cơ thể thải độc
  • Ngăn chặn bệnh Parkinson: nguyên nhân gây bệnh Parkinson do sắt lắng đọng ở tế bào thần kinh. EGCG trong trà xanh tạo phức mạnh với sắt lắng đọng trong tế bào thần kinh, ngăn chặn bệnh này.

Một số bệnh ngoài da có thể dùng trà xanh để cải thiện bệnh:

  • Bệnh vẩy nến: Các chất trong trà xanh bao gồm caffeine, theocin, acid tannic… có tác dụng như sau:

– Tác dụng làm chậm sự phát triển của tế bào da bị bệnh gây bong tróc. Thay vào đó, nó giúp điều chỉnh hoạt động của enzyme caspase 14, caspase 14 có liên quan đến quá trình tái tạo da.

– Trà xanh giúp loại bỏ tế bào da chết, xù xì do vẩy nến gây ra.

– Chất chống oxy hóa không chỉ có tác dụng với bệnh vẩy nến mà còn có ý nghĩa tích cực với hầu hết các bộ phận trên cơ thể.

Điều đáng chú ý là mặc dù trà xanh có chứa caffeine nhưng nó vẫn chứa ít hơn nhiều hơn so với cà phê và trà đen. Do đó, nếu sử dụng trà xanh trị bệnh vẩy nến thì cũng không cần quá lo lắng về việc có thể gây ra một số tác dụng phụ như buồn nôn, mất ngủ hoặc đi tiểu thường xuyên.

Cách dùng trà xanh trị bệnh vẩy nến:

– Lấy lá trà xanh tươi, rửa sạch, đun sôi cùng với nước làm nước uống trong ngày. Hoặc lấy trà khô hãm với nước sôi để uống.

– Dùng trà xanh nấu nước tắm: lá trà xanh tươi, rửa sạch, nấu nước sôi, dùng nước trà đặc pha thêm với nước lã để tắm (có thể cho thêm một chút muối làm ẩm da), trong khi tắm, tdùng bã chè chà xát lên vùng da bị bệnh để tẩy tế bào da chết. Sau khi tắm xong, lau khô người cũng như vùng da vẩy nến bằng khăn mềm, sạch. Khi dùng trà xanh trị bệnh, nhất là khi tắm, lưu ý nên dùng nước chè đặc một chút và tắm thường xuyên để nhanh chóng loại bỏ lớp da sần sùi, xấu xí.

  • Mẩn ngứa: Khi bị mẩn ngứa do dị ứng hoặc da nổi các đốm đỏ, chọn lá trà tươi, rửa sạch (bằng muối hoặc dung dịch rửa rau), vò nát và hãm như cách pha trà để uống. Pha loãng cho âm ấm rồi tắm. Tắm 3 lần/ tuần, các vết đỏ và mẩn ngứa sẽ lặn nhanh chóng.

  • Trị rôm sảy cho trẻ: Trong nước trà xanh có rất nhiều phenol. Loại chất này có công dụng tiêu viêm, là ức chế và tiêu diệt các vi khuẩn, siêu vi trùng có hại. Bên cạnh đó, muối chứa NaCl, có khả năng thanh nhiệt giải độc, sát trùng và tiêu viêm. Khi kết hợp nước trà xanh và muối sẽ mang đến công dụng tuyệt vời, giúp tiêu diệt vi trùng rôm sảy và các vết viêm đỏ, ngứa ngáy. Thường xuyên sử dụng loại nước này sẽ phòng ngừa được tình trạng rôm sảy và bảo vệ làn da bé. Nước trà xanh pha muối trị rôm sảy rất hiệu quả.

Cách pha chế nước trà xanh với muối: nên pha trà xanh và muối theo tỷ lên 10:1. Ví dụ 30g trà xanh thì pha với 3g muối. Có thể hãm nước trà xanh, sau đó hòa muối vào. Hoặc đun lá trà xanh với nước và cho thêm muối. Đợi hỗn hợp nước nguội bớt, mẹ có thể dùng khăn mùi xoa sạch tẩm dung dịch nước vừa pha rửa chỗ bị rôm sảy, hoặc tắm trực tiếp trong 10 phút, chú ý giữ nước trà xanh ấm để bé không bị lạnh. Cuối cùng tráng người bé với nước sạch. Lưu ý rằng, không nên dùng chè khô thay thế cho lá chè tươi. Pha trà xanh với muối theo tỷ lệ 10:1 rồi hòa vào nước tắm cho bé.

Một vài điều chú ý khi dùng nước trà xanh pha muối để tắm

– Khi tắm, nên dùng nước trà xanh pha muối ở nhiệt độ ấm phù hợp, không nên để nước bị nguội. Da trẻ con rất mẫn cảm, nếu dùng nước lạnh sẽ làm lỗ chân lông bị se lạnh, mồ hôi không tiết ra được làm bệnh càng thêm nặng; nước quá nóng sẽ kích thích các chỗ rôm sảy càng phát triển.

– Sau khi tắm xong, tránh dùng các phấn thơm, phấn rôm cho trẻ. Làm như vậy sẽ tránh trường hợp nước cùng phấn làm tắc lỗ chân lông, tạo điều kiện cho rôm sảy phát triển. 

– Do cơ địa của mỗi đứa trẻ là không giống nhau nên thời gian trị có thể lâu hơn, từ một hai ngày cho đến một tuần. Khi trị rôm, nếu trẻ ra mồ hôi thì phải lau khô ngay, tránh để tạo ra chỗ rôm mới. Các mẹ nên tham khảo thêm các loại lá tắm giúp trị rôm sảy hiệu quả cho bé.

Các bệnh khác

  • Bị bỏng: Lấy nước chè nguội ngâm vết bỏng hoặc dùng vải mỏng nhúng vào nước chè nguội rồi đắp vào chỗ bỏng hoặc vẩy nước chè đặc nguội vào chỗ bỏng, sẽ giảm đau đớn, phòng ngừa bị phồng da, giúp vết bỏng mau lên da non.
  • Bị ong đốt: Lấy một ít bã chè đã hãm một lần, xát vào chỗ bị ong đốt, hoặc lấy lá chè giã nát đắp vào chỗ đau.
  • Bệnh đậu mùa, thủy đậu, mẩn ngứa: Đem lá chè nghiền thành bột, hòa với nước chè đặc đắp vào chỗ đau hoặc thường xuyên dùng nước chè đặc để tắm, rửa chỗ đau.
  • Nước ăn chân: 400g lá chè già, 60g phèn chua, đổ vào nước đun thành nước đặc, để nguội bôi vào chỗ đau.
  • Da bị lở loét: Dùng chè vụn đun lấy nước rửa lúc nước chè còn ấm, hoặc dùng lá chè vụn đắp vào chỗ đau.
  • Da bị nẻ: Trước khi đi ngủ lấy một dúm chè nhỏ nhai nát, nhuyễn thì đắp vào chỗ nẻ, rồi lấy băng buộc vào, sáng hôm sau thì bỏ ra.
  • Da bị cháy nắng: Dùng nước chè lạnh rửa lên chỗ da bị cháy nắng. Nếu da bị cháy nắng nhiều có thể cho nước chè đặc vào nước tắm. Ngâm chỗ da bị cháy nắng vào nước đó, mấy phút sau thì lau khô rồi bôi giấm vào sẽ thấy hiệu quả.

Trà xanh ứng dụng vào làm đẹp

  • Chống lão hóa: làm trẻ hóa cơ thể, làm đẹp da, đẹp người (nhất là nữ giới). Dùng nước trà xanh thay kem chống nắng, kem dưỡng da hàng ngày giúp cho việc tẩy nám da, chống cháy da do ánh nắng mặt trời, làm da mềm mại.
  • Khử mùi hôi chân: Để xua tan mùi hôi chân và lấy lại tự tin, chỉ cần ngâm chân với nước chè tươi vào mỗi buổi tối trước khi đi ngủ.
  • Chăm sóc da nhờn và mụn: Trà xanh cũng rất công hiệu cho da nhờn và bị mụn, có tác dụng kháng khuẩn, làm da sáng, cho nên, tại các viện thẩm mỹ bác sĩ thường khuyên khách hàng rửa mặt bằng trà xanh. Cách làm như sau: dùng nước trà tươi, sau khi hãm xong và để nguội. Rửa mặt sạch, thấm gạc trang điểm vào dung dịch trà xanh vừa pha, lau mặt như dùng nước hoa hồng. Dùng trước khi đi ngủ, đều đặn mỗi ngày. Phương pháp này giúp làm sạch da, se nhỏ lỗ chân lông, ngừa lão hóa và ngừa mụn. Nếu không có thời gian, bạn có thể cho nước trà đã hãm vào chai rồi cất vào tủ lạnh, mỗi tối lấy một ít pha với nước ấm và rửa mặt. Đừng dùng nước trà quá đặc và cũng đừng rửa lại với nước, để trà thẩm thấu vào da hiệu quả hơn.

Nước trà xanh cũng đặc biệt tốtcho việc trị mụn. Khi da bị nổi mụn nhiều. Nếu là mụn cám thì rửa mặt với trà xanh ngày 2 lần (sáng và tối) để làm sạch nhờn và bụi bẩn. Nếu có mụn mủ thì dùng gạc sạch nặn hết phần mủ ra, tẩm nước trà xanh thấm lại lần nữa. Để như vậy đến sáng hôm sau, phần da sẽ se lại, khô ráo, mụn xẹp hẳn. Cứ giữ da mặt sạch, khoảng vài ngày, mụn sẽ hết.

  • Cách làm mặt nạ trà xanh: Sử dụng bột trà xanh (matcha), hiện nay bột trà xanh làm sẵn rất tiện trong bảo quản và sử dụng tại nhà. Cách làm: Cho bột trà xanh vào một chiếc bát sạch; Nhỏ từng giọt nước vào bát đựng trà xanh và khuấy đều đến khi được hỗn hợp hơi quánh thì dừng lại; Rửa mặt sạch với nước ấm và đắp hỗn hợp lên mặt. 20-30 phút sau rửa sạch lại mặt.

– Cho da khô: Trộn 3 muỗng canh bột trà xanh với một thìa cà phê dầu dừa hoặc dầu oliu, một thìa cà phê nước cốt chanh. Trộn thật đều để có được hỗn hợp sền sệt. Sau đó đó thoa đều hỗn hợp lên da, massage nhẹ nhàng rồi để yên mặt nạ trên da trong vòng 15 phút cho tới khi thấy mặt nạ hơi se mặt thì rửa sạch lại với nước mát. Dầu dừa giúp cung cấp độ ẩm cho da, làm da trắng sáng mềm mượt trong khi bột trà xanh có tác dụng diệt khuẩn gây mụn, đem lại cho làn da láng mịn, mềm mại.

– Tẩy da chết: Trộn 3 muỗng trà xanh pha hoặc 1 ruột trà xanh túi lọc với 1 muỗng cà phê kem dưỡng và 1 muỗng cà phê đường, sau đó thoa lên da trong vòng tròn nhỏ, chà nhẹ để lấy đi các tế bào da chết.

Làm đẹp cho tóc

  • Dầu xả trà xanh: Để tóc thêm mượt mà và sáng bóng, bạn pha 2 túi trà trong 3 chén nước nóng, để nguội, và sử dụng như loại nước xả cuối.

  • Trị gàu: Lấy 2 cốc trà xanh đun với 1 trái chanh cả vỏ và 4 muỗng canh dầu dừa. Đun nóng hỗn hợp hai phút trên bếp, hoặc khoảng 20 đến 30 giây trong lò vi sóng, sau đó để cho nó nguội hẳn. Bạn bôi hỗn hợp bằng cách thấm hỗn hợp vào bông chà khắp da đầu, sau đó xoa bóp với ngón tay. Tiếp tục để hỗn hợp trên tóc trong 45 phút sau đó rửa sạch bằng dầu gội trị gàu.

 Những điều lưu ý khi sử dụng trà xanh

  • Không uống nước trà lúc bụng rỗng vì dễ bị say, nhất là trà tươi (có thể gây nôn ói).
  • Không dùng trà đặc với lượng trên 10g trà khô/lần/người. Nếu dùng trà với lượng này sẽ làm giảm hấp thu sắt và axít folic có trong thức ăn, gây bệnh thiếu máu do thiếu sắt.
  • Khi uống nước trà bình thường cũng phải cách xa giờ uống thuốc có sắt; có alcaloid (như: mã tiền, cà độc dược…), có Aspirin, Ibuprofen, Warfarin, Paracetamol, Phenylpropanolamin, Ephedrin, Phenytoin, Methotrexat. axít Folic (vitamin B9), Nadolol.
  • Không cho người bệnh cần phẫu thuật uống nước trà trước và sau khi mổ 1 ngày, để phòng chảy máu do khó đông máu.
  • Đặc biệt chú ý: Trà làm tăng chuyển hóa vitamin B1 thành thiaminpyrophosphat gây thiếu thiamin. Do đó, người uống nhiều trà hàng ngày hoặc dùng viên nhộng chứa chiết suất trà xanh, cần bổ sung mỗi ngày 10mg vitamin B1 vào trước khi ngủ tối.

BS CKII Huỳnh Tấn Vũ

Giảng viên Đại học Y Dược TP.HCM

Theo Tạp chí Sức Khỏe

Phản hồi của bạn

Cùng chuyên mục

Châm cứu làm đẹp - Xu hướng thẩm mỹ mới

Châm cứu thẩm mỹ là một phương pháp không dùng thuốc đã có từ ngàn năm, nay nâng lên một bước khi kết hợp Y học cổ truyền và Y học hiện đại trong việc …

“Rượu thuốc” - Liệu có giúp cải thiện gì cho “chuyện ấy”?

“Chuyện ấy” thường được nhiều người nói nhỏ, không dám nói lớn. Dù nói nhỏ, nhưng đây là “chuyện không nhỏ” nếu không muốn nói là “chuyện lớn”. Vì “chuyện ấy” suy yếu sẽ ảnh …

Thuốc Y học cổ truyền trong bệnh thận niệu

Thận trong Y học hiện đại Thận gồm hai quả ở hai bên hông lưng, góc xương sườn 11 và cột sống thắt lưng. Mỗi thận nặng 150 gram, cao 12 cm, rộng 6 cm, dày …

Hương liệu pháp trong thai kỳ

Hương liệu pháp là phương pháp sử dụng tinh dầu trong điều trị, hay nói khác đi là sử dụng các loại thảo dược có mùi hương để trị bệnh, là một phần trong nền …

Vai trò của Y học cổ truyền trong điều trị ung thư

Nếu như với Tây y, việc điều trị Ung thư được phối hợp nhiều phương pháp tuỳ thuộc vào giai đoạn phát hiện và chẩn đoán xác định loại ung thư. Thì từ kinh nghiệm …

Hỗ trợ 24/7
Gửi câu hỏi