Nhiễm virus Herpes ở trẻ em

Bệnh herpes có nguy hiểm không?

Nhiễm virus Herpes là bệnh thường gặp ở trẻ em. Biểu hiện bệnh đa dạng: từ trẻ sơ sinh đến trẻ lớn, đa cơ quan và dễ bị tái phát nhiều lần. Sang thương đặc trưng nhiễm herpes là nhiều bóng nước nhỏ tập trung trên nền hồng ban. Bệnh tái phát nhiều lần tại vị trí nhiễm ban đầu.

Các vị trí nhiễm virus Herpes

  • Da, niêm mạc môi, họng.
  • Da, niêm mạc sinh dục.
  • Não và tủy sống.
  • Các vị trí ít gặp khác: ngón tay, giác mạc – kết mạc.

Dấu hiệu nhận biết bệnh Herpes

Virus Herpes được chia làm 2 type: HSV-1 và HSV-2.

  • HSV- 1 thường gây nhiễm ở từ hông lưng trở lên. Hay gặp ở vị trí môi, hầu họng, não. Đôi khi gây nhiễm vùng sinh dục.
  • HSV- 2 thường gây nhiễm ở bộ phận sinh dục và gây nhiễm ở trẻ sơ sinh.

Hầu hết ở trẻ em là nhiễm HSV-1.

Nhiễm HSV-2 bắt đầu tăng khi trẻ bước vào tuổi dậy thì và hoạt động tình dục. Theo thống kê tại Mỹ, nhiễm HSV-1 tỉ lệ khoảng 20% lúc trẻ 5 tuổi và 40-60% khi ở độ tuổi 20-40 tuổi. Nhiễm HSV2 khoảng 20-30% khi từ 15-30 tuổi và khoảng 50% lúc 60 tuổi.

Các thể nhiễm virus Herpes

Virus Herpes xâm nhập vào cơ thể qua vùng da hoặc niêm mạc bị trầy xước. Tại vị trí xâm nhập, virus nhân lên nhiều lần, tăng số lượng trên kí chủ, gây ra nhiễm Herpes nguyên phát (lần đầu). Nhiễm trùng nguyên phát đa số không có triệu chứng. Một số ít có triệu chứng nổi mụn nước ở môi, viêm loét niêm mạc miệng và vùng sinh dục. Hiếm khi nhiễm nguyên phát gây ra viêm não. Người mắc nhiễm trùng nguyên phát càng nặng thì khả năng tái phát càng cao. Sau quá trình tăng sinh, virus di chuyển đến hạch thần kinh cảm giác và ngủ yên gọi là nhiễm herpes tiềm ẩn.

Các yếu tố kích hoạt virus: tiếp xúc với tia cực tím, nhiễm trùng, thay đổi hormone, stress, chấn thương vùng đầu mặt. Virus di chuyển từ hạch thần kinh theo dây thần kinh cảm giác ra ngoài da ngay tại vị trí ban đầu nhiễm nguyên phát. Khi đó, trên da nổi bóng nước, họng loét như lần đầu bị. Quá trình này gọi là nhiễm Herpes thứ cấp hoặc thứ phát.

Mô tả quá trình nhiễm virus Herpes
Quá trình nhiễm Herpes nguyên phát, thứ phát và tiềm ẩn.

Nhiễm herpes ở niêm mạc môi họng

Đa số nhiễm Herpes ở miệng là nhiễm HSV tiên phát và chỉ có 10-30% là có triệu chứng. Còn lại là không triệu chứng, trở thành nhiễm trùng tiềm ẩn.

Khi nhiễm, trẻ sốt cao, họng loét làm trẻ bỏ ăn, chảy nước miếng. Đau họng khiến trẻ quấy khóc, khó ngủ. Nướu viêm sưng chảy máu. Một số trẻ nổi bóng nước ở môi. Khi bóng nước vỡ loét ra đóng mày màu vàng. Trẻ lớn sẽ sốt cao lạnh run, đau họng, nuốt đau và loét trên amydan.

Sau nhiễm HSV tiên phát, virus về hạch thần kinh trú ẩn. Virus tái kích hoạt, gây bệnh tại vị trí cũ khi trẻ tiếp xúc với các yếu tố hoạt hóa virus. Viêm nướu – loét miệng do virus Herpes rất dễ nhầm với bệnh tay chân miệng.

Nhiễm herpes sinh dục gặp ở trẻ vị thành niên có quan hệ tình dục

Đa số không có triệu chứng. Một số ít nổi mụn nước ở thân dương vật, bìu ở bé nam; môi lớn, môi bé, niêm mạc âm đạo và cổ tử cung ở bé gái. Sau 1 tuần, mụn nước vỡ ra thành vết loét, đóng vảy vàng và lành sau 7-10 ngày. Nhiễm herpes sinh dục tái phát không triệu chứng hoặc triệu chứng nhẹ.

Viêm não Herpes

HSV- 1 là tác nhân gây viêm não phổ biến ở trẻ em, đứng hàng thứ hai sau viêm não do Enterovirus.

Viêm não do Herpes là nhiễm trùng nguyên phát hoặc thứ phát. Nếu không điều trị, tỉ lệ tử vong là hơn 70%, nếu có sống sót cũng để lại di chứng nặng nề. Biểu hiện triệu chứng: sốt, đau đầu, cứng cổ, nôn ói, rối loạn tri giác, rối loạn hành vi.

Ngoài viêm não, nhiễm Herpes còn liên quan đến một số hội chứng: động kinh thùy thái dương, viêm não tái phát, viêm tủy sống, hội chứng đau không điển hình.

Nhiễm Herpes ở những vị trí khác

  • Viêm sưng mủ đầu ngón tay: với đặc trưng nhiều bóng nước và tái phát.
  • Viêm kết mạc võng mạc chủ yếu do HSV-1. Diễn tiến ban đầu là viêm kết mạc kèm với đau mắt, sưng quanh hốc mắt, sưng hạch sau tai. Diễn tiến nặng gây sẹo léo giác mạc, dẫn tới giảm thị lực.
  • Hồng ban đa dạng do nhiều nguyên nhân, nhưng Herpes là nguyên nhân phổ biến gây sang thương da dạng hình bia, có bóng nước ở giữa. Sau đó bóng nước vỡ ra và đóng mày.
Dấu hiệu nhiễm virus Herpes
Hồng ban gây ra bởi virus Herpes.
Bệnh herpes có chữa được không?
Trẻ sơ sinh nhiễm Herpes từ mẹ nhiễm HSV- 2. Tổn thương ở mắt, da, miệng do trẻ sinh ngả âm đạo, tiếp xúc với HSV2.

Nhiễm herpes sơ sinh

  • 90% sơ sinh nhiễm herpes do trẻ tiếp xúc virus tại thời điểm sinh qua ngả âm đạo. 10% nhiễm herpes bẩm sinh, trong tử cung.
  • Nhiễm herpes sơ sinh chủ yếu là HSV2. Trẻ sơ sinh được sinh ra từ mẹ nhiễm HSV tiên phát thì khả năng mắc HSV sau sinh là 50%. Trẻ sơ sinh được sinh ra từ mẹ nhiễm HSV tiên phát có khả năng lây gấp 10-30 lần so với trẻ được sinh ra từ mẹ nhiễm HSV thứ phát.
  • Nhiễm HSV ở trẻ sơ sinh có thể (1) khu trú ở da, mắt, miệng (2) viêm não (3) lan tỏa nhiễm đa cơ quan.

BS Phạm Thế Vinh

Bệnh viện Nhi đồng 2

Theo Tạp chí Sức Khỏe

Phản hồi của bạn

Hỗ trợ 24/7
Gửi câu hỏi