Ngáy và hội chứng ngưng thở lúc ngủ

Ngáy và hội chứng ngưng thở lúc ngủ

Giấc ngủ là nhu cầu sinh lý thiết yếu của con người. Người bình thường cần 6-8 giờ ngủ trong một ngày.

Tuy nhiên, với những người bị ngáy khi ngủ, không chỉ ảnh hưởng chất lượng giấc ngủ của bản thân, mà còn ảnh hưởng đến người xung quanh. Nhưng nghiêm trọng nhất là nhiều hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe. Trong đó có Hội chứng ngưng thở khi ngủ.

Các nguyên nhân gây ngáy

Tần suất ngưng thở lúc ngủ do tắc nghẽn gia tăng theo tuổi tác. Ở tuổi 30-60, 2% phái nữ, 4% phái nam và khoảng 60% người lớn tuổi có hội chứng ngưng thở lúc ngủ và ngáy.

 Thường xảy ra ở người béo phì, mô mỡ tích tụ nhiều ở thành bên họng hoặc đáy lưỡi quá lớn, gây hẹp đường thở và làm giảm trương lực cơ vùng họng, gây ngáy và ngưng thở lúc ngủ.

 Phái nam thường bị 7-10 lần nhiều hơn so với phái nữ, ở phái nữ thường khởi phát sau tuổi mãn kinh.

 Có liên quan đến tiền sử gia đình và di truyền.

 Bại liệt và teo cơ gây ngưng thở lúc ngủ do tắc nghẽn.

 Một số bệnh lý khác như viêm xoang, dị ứng, cảm nhiễm, các u vùng mũi và suy giáp cũng có thể gây ngáy và ngưng thở lúc ngủ tạm thời.

 Sinh lý bệnh

Ngưng thở lúc ngủ là dạng nặng của tắc nghẽn đường hô hấp, biểu hiện đầu tiên thường là ngáy, với những cơn ngưng thở kéo dài từ 10-20 giây do:

 Quá phát các cuống mũi nhất là cuống mũi dưới, vẹo lệch vách ngăn.

 Quá phát amidan, VA.

 Bất thường khung sọ mặt.

 Các mô mềm vùng họng như khẩu cái mềm, lưỡi gà, đáy lưỡi bị sụp vào thành sau họng gây tắc nghẽn đường thở.

 Áp lực âm trong thì hít vào làm phần mềm bị hút vào lòng ống hô hấp khiến tiết diện ống hẹp lại và gây tắc nghẽn đường thở.

 Trong hội chứng ngưng thở lúc ngủ do tắc nghẽn: Bắt đầu bằng ngáy, sau đó là ngưng thở từ 10-20 giây và không còn phát ra tiếng ngáy, để đưa không khí vào phổi. Ở cuối giai đoạn ngưng thở, người bệnh thường trở giấc trong trạng thái lơ mơ. Lúc này trương lực cơ họng, lưỡi, màng hầu tăng lên giúp đường thở mở ra, tiếp đến với tiếng khịt mũi hoặc âm ú ớ phát ra từ họng. Cuối cùng bệnh nhân thở trở lại và tiếp tục ngủ. Chu kỳ ngáy có thể xảy ra 5-7 lần trong một giờ ngủ.

 Chu kỳ ngưng thở lặp lại nhiều lần trong đêm.

 Thay đổi tư thế nằm khi trở giấc để có thể thở dễ dàng hơn.

 Chứng ngủ gật ban ngày, khó tập trung vào công việc, trạng thái lo lắng, dễ bị trầm cảm và giảm khả năng tình dục.

 Các triệu chứng báo động

 Buồn ngủ là triệu chứng chủ yếu của chứng ngưng thở. Trong một số trường hợp, đây là triệu chứng duy nhất nhưng không được lưu ý. Một số bệnh nhân bị suy giảm năng lực hoạt động. Việc lái xe trở nên khó khăn hoặc nguy hiểm. Đôi khi giấc ngủ ập đến trong khi bệnh nhân đang nói chuyện. Bệnh nhân thường dùng các từ khác để diễn tả cảm giác của họ như: “mệt mỏi” hay “kiệt sức”.

 Triệu chứng diễn biến từ từ và bệnh nhân không nhận ra rằng họ đang trở nên yếu đi. Sau khi được hưởng những lợi ích của điều trị, thường bệnh nhân nhận ra họ đã chịu đựng nỗi khó chịu nhiều năm đến mức nào.

 Một số khác thay đổi tính cách. Một số khác mắc chứng trầm cảm khi có chứng ngưng thở lúc ngủ.

 Thăm khám và xét nghiệm

 • Thăm khám họng vòm họng để đánh giá khẩu cái mềm, lưỡi gà, đáy lưỡi.

• Nội soi mũi xoang để phát hiện các bất thường ở vùng này như vách ngăn mũi, quá phát cuốn mũi hoặc các khối u vùng mũi.

• Trong trường hợp nặng bệnh nhân cần nhập viện và thực hiện các xét nghiệm trong khi ngủ nhằm đánh giá và xác định mức độ ngưng thở lúc ngủ.

• Đánh giá cân nặng và huyết áp.

• Chức năng tuyến giáp.

Hậu quả của chứng ngưng thở khi ngủ

 Cao huyết áp.

 Suy tim sung huyết.

 Xơ vữa động mạch (trụy tim mạch, đau thắt ngực, đột quỵ).

 Rung nhĩ.

 Lọan nhịp thất.

 Cao huyết áp động mạch phổi.

 Lú lẫn, giảm trí nhớ, tâm lý không ổn định.

Một số hậu quả khác

 Tai nạn giao thông.

 Tăng nhãn áp (Glaucoma).

 Hội chứng hôn phối của người ngáy.

 Suy giảm khả năng tình dục.

 Một số bệnh như kém tập trung/ rối loạn tăng hoạt động.

 Chậm phát triển.

 Điều trị

1. Tự điều trị

 Do ngáy thường xuất hiện khi ngủ ở tư thế nằm ngửa, vì vậy nên tập nằm nghiêng một bên, có thể hỗ trợ tư thế này bằng một gối dài chèn ép ở lưng.

 Tập thể dục thường xuyên và chế độ dinh dưỡng hợp lý để giảm cân.

 Tránh dùng rượu nhất là 4 giờ trước khi ngủ.

 Tránh dùng các thuốc an thần, thuốc ngủ. Điều cần lưu ý: rượu, thuốc an thần và thuốc ngủ gây giãn các cơ họng, làm hẹp lòng đường thở gây ngáy và ngưng thở lúc ngủ.

2. Điều trị nội khoa

Đối với ngáy nhẹ do phù nề niêm mạc họng mũi:

 Sử dụng các thuốc xịt corticoid tại chỗ.

 Gia tăng kiểm sóat cân nặng có thể đạt được trong tương lai gần với các tiến bộ trong thay đổi chế độ sinh hoạt (thói quen), thuốc, dinh dưỡng và có thể liệu pháp gien. 

 Thở áp lực dương liên tục qua mặt nạ thở hoặc máy tạo áp lực dương 2 mức cũng có thể mang lại kết quả rất tốt, do giúp các mô mềm không bị sụp vào lòng ống hô hấp, nhằm duy trì đường thở tốt. Phương pháp này được đánh giá thành công từ 90-95%, điểm bất tiện của phương pháp này là phải đeo mặt nạ suốt đêm và lệ thuộc vào sự vận hành của máy thở, trong khi sự vận hành máy này không đơn giản.

3. Phẫu thuật

 Chỉ thực hiện khi các biện pháp nêu trên thất bại và ngáy-ngưng thở lúc ngủ có nguyên nhân từ các bất thường cấu trúc giải phẫu.

 Cắt amidan, VA khi có chỉ định.

 Chỉnh hình họng màn hầu lưỡi gà.

PGS. TS. BS Trần Phan Chung Thủy

– Giám đốc Bệnh viện Tai Mũi Họng TPHCM

Phản hồi của bạn

Cùng chuyên mục

Trẻ không vô cớ hay viêm họng!

Có một thực trạng không thể phủ nhận ở xứ mình. Đó là nhiều trẻ con trong thành phố ngập khói xăng dầu, khói thuốc lá, khói chất thải nhà máy… tội nghiệp hết sức …

Ung thư buồng trứng - Sát thủ thầm lặng

Ung thư buồng trứng là một trong những bệnh lý ung thư nguy hiểm nhất ở phụ nữ. Bệnh còn được gọi là “sát thủ thầm lặng” vì bệnh nhân ít có biểu hiện lâm …

Khó nói như bệnh trĩ

Trĩ là bệnh lý của đường tiêu hóa phổ biến ở người lớn, tỷ lệ bệnh lưu hành từ 25 - 40% dân số. Tỷ lệ hiện mắc ở cả hai giới là ngang nhau, …

Bạn đã biết gì về bệnh viêm gan siêu vi?

Các loại siêu vi gây viêm gan Gồm các loại siêu vi trùng “RẤT THÍCH XÂY TỔ UYÊN ƯƠNG” trong gan của chúng ta. Siêu vi hay còn gọi là vi-rút là các vi …

Polyp đại tràng - Tầm soát sớm để ngừa ung thư

Polyp đại tràng là những khối nhô lên trong lòng ruột già. Bất cứ ai cũng có thể mắc polyp đại tràng. Đa số polyp là lành tính. Tuy nhiên, theo thời gian polyp có …

Hỗ trợ 24/7
Gửi câu hỏi