Đông y và vòng đời sinh lão bệnh tử

Đông y và vòng đời sinh lão bệnh tử

Vòng đời “Sinh – Lão – Bệnh – Tử” là quy luật tự nhiên mà mỗi cơ thể sống đều trải qua. Tuy nhiên, quy luật này không bất biến mà rất khác biệt ở mỗi người, mỗi dân tộc.

Vòng đi “Sinh – Lão – Bnh – T” là quy lut t nhiên mà mi cơ thsng đu tri qua. Tuy nhiên, quy lut này không bt biến mà rt khác bi mi người, mi dân tc. Cách sng, chế đ ăn ung, môi trường sng,… tt c s tác đng làm cho s lão hóa đến chm hay nhanh, tui th kéo dài hay ngn li.

Theo thuyết v tích tui hc, mi người khi sinh ra đu có sn mã di truyn quyết đnh s phân chia ca tế bào cơ thể và tuổi thọ mỗi người được ấn định sẵn. Tuy nhiên, các chuyên gia Lão khoa cũng khẳng định với bằng chứng khoa học rằng tuổi thọ có thể thay đổi theo chính sự tổ chức đời sống của mỗi người. Trong cuộc chiến chống lại bệnh tật và cái chết, từ xưa đã có những chuyện như Tần Thuỷ Hoàng cử thầy thuốc luyện đơn trường sinh bất lão, hay trong các truyện cổ thường nhắc đến việc cải lão hoàn đồng… Ngày nay, các nhà khoa học đã lao vào nghiên cứu để tìm cách bảo vệ sức khỏe: từ sử dụng công nghệ gene làm chậm quá trình lão hóa, đến nhận diện các yếu tố nguy cơ đẩy nhanh sự lão hóa hay gây ra bệnh tật, như lạm dụng bia rượu hay chất kích thích, chế độ ăn uống không khoa học, áp lực công việc, môi trường ô nhiễm,… Tất cả làm tuổi thọ ngắn lại hoặc sinh ra nhiều bệnh tật dù sống thọ, do mắc nhiều bệnh mạn tính như đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, bệnh lý tim mạch, thần kinh, tiêu hóa, gan mật, xương khớp,… Hiện nay, tỷ lệ các loại bệnh này ở người cao tuổi ngày càng tăng cao đồng nghĩa chất lượng cuộc sống sẽ thấp do những đau đớn về bệnh tật và di chứng của nó.

 

Tr v vi Y hc phương Đông, sách “Ni kinh T vn” có nêu trong thiên “Thượng c thiên chân lun”

rng: “Bc hin nhân, sng hp vi Đo tri, thường sng hơn linh trăm tui”. Đo tr đây có th hiu là con đường sng áp dng đúng theo thuyết Âm Dương – Ngũ Hành, bt chước nguyên tc vn hành ca Tri – Đt, là sng hp vi s thay đi bn mùa thi tiết, thun theo l nghch thun ca khí âm dương, bao gm:

• Ăn đ no, mc đ m.

• Lao đng điu đ.

• Tp luyn vn đng thân th, điu dưỡng Tinh, Thn, Khí, Huyết. 

• Đim đm, hư vô (không màng danh li).

• Sng hp vi đo Dưỡng sinh.

Dưỡng sinh có nghĩa là bo trì hoc nuôi dưỡng s sng, bao gm s rèn  luyn thân th, chế đ ăn ung, s điu tiết tâm lý và t chc cách sng hp vi quy lut t nhiên. Bao gm: 

• Rèn luyn thân th: Tp luyn, vn đng mt cách thích hp. Vic này va giúp cho khí huyết lưu thông điu hòa, va giúp chc năng ngũ tng lc phsung mãn, gân ct linh hot do dai, cơ bp tráng kin.

• Thc dưỡng: Chế đ ăn ung điu đ, cân bng và đy đ dưỡng cht.

• S điu tiết tâm lý: Trong Y Hc C Truyn (YHCT) có khái nim “tht tình” bao gm by loi tình cm, by trng thái tinh thn khi thái quá hoc bt cp, đu có th tr thành nguyên nhân gây bnh. Tht tình gm có H (vui), N(tc gin), Ưu (lo lng), Tư (nghĩ ngi), Bi (bun), Kinh (ngc nhiên quá mc), Khng (s hãi). Vui quá hi Tâm; Tc gin thái quá hi Can; Lo âu nghĩ ngi nhiu hi Tỳ; U bun quá hi Phế; Kinh s quá hi Thn. Nên cn biết cách đ điu tiết tình cm, tinh thn gi đượ trng thái cân bng, thì “chân khí” mi không nhiu lon, tng ph hat đng điu hòa, cơ th khe mnh và tui th mi kéo dài.

• Cách sng hp vi t nhiên

› Ba tháng mùa xuân, khí ca tri đt phát sinh phát trin, muôn vt đu ny n tươi tt. Đêm nên ng sm và sáng dy sm, đi bách b ngoài tri hít th chm và sâu, đ khí được điu đt thông thoáng, m lnh điu hòa.

› Ba tháng mùa h, khí ca tri đt giao nhau, muôn vt n hoa kết qu. Đêm ng sm dy sm, phi thường vn đng, tránh s gin d đ cho thn khí được thư thái, khí bên trong tiết ra ngoài không b vít lp.

› Ba tháng mùa thu khí tri hanh ráo, khí đt trong sáng. Nên thc sm nhưng chưa vi dy ngay, đ cơ th có thi gian hòa hp vi khí ca mùa thu, giúp cho s thu lim to cân bng gia cơ th và môi trường.

› Ba tháng mùa đông, lnh và khô, nên ng sm và dy mun gi gìn thân th m áp, mi sáng nán li mt chút trên giường, khi đng co dui chân tay thân mình, hít th sâu và vn đng thân th trong s m áp ca môi trường… tc là hp vi s thu tàng ca thiên nhiên.

Vi nhng phương pháp y, con người có th sng khe mnh và tui thđược kéo dài. Bi,  mi vt trên trái đt này đu phát sinh phát trin theo quy lut “ Sinh – Trưởng – Hóa – Thu – Tàng” và đi vi con người là “Sinh – Lão – Bnh – T”.

 

Cũng theo YHCT, giai đon t sinh đến lão, khi được bm th khí cht ca cha m, to thành phôi bào:

Được mang các thuc tính di truyn ca cha m, đó là tiên thiên. Sau đó được nuôi dưỡng phát trin thành bào thai trong bng m ri được sinh ra ln lên trưởng thành nh vào s nuôi dưỡng, đó là hu thiên. Cuc sng liên tc tiếp din đến già yếu. Quá trình này din tiế mi cơ th khác nhau.Trong điu kin bình thường, nếu “tiên thiên bt túc” hoc “hu thiên thiu dưỡng”, s già hóa s đến nhanh. Ngược li nếu “tiên thiên sung mãn”, “hu thiên nuôi dưỡng” di dào đy đ, có th sng ngoài trăm tui. Schun b cho các mc thi gian nói trên phi được bt đu t cha m, tiếp ni theo tng thế h đ đt được điu mà bt c ai cũng đu mong mun, đó là sng th mà không bnh tt.

Sinh, Lão, Bnh, T chính là nhng mc thi gian có tính quy lut ca cuc đi mi người. Các mc thi gian này có th dài hay ngn là do chính bn thân ca ngườy. Biết điu tiết trong ăn ung sinh hot, làm vic điu đ, và phòng nga bnh tt bng s luyn tp điu dưỡng… có th giúp chng li bnh tt, chm được s lão hóa theo quy lut ca t nhiên.

Cho đến nay, tui th con người đã được nâng lên đáng k trong phm vi toàn thế gii. Nếu năm 1990 tui th trung bình là 68, thì năm 2000 đã là 75. Riêng  VN, tui th trung bình ca c hai gii thng kê vào năm 2006 là 71,3 tui.

PGS. TS. BS Nguyễn Thị Bay

Theo Tạp chí Sức khỏe – Khoe24h.vn

Phản hồi của bạn

Cùng chuyên mục

Sống thọ nhờ máu không ... chua!

Nếu nói theo ngạn ngữ nước Pháp, “tìm mặt trăng giữa ban ngày” dường như là cái tính khó dời đổi của con người! Trong cuộc chiến chống bệnh tật để mưu cầu chất lượng …

Chìa khóa cho hạnh phúc tuổi già

Hoàn thành mục tiêu của bạn cho cuộc sống sau 50 tuổi có thể đòi hỏi nhiều hơn, không đơn thuần chỉ là nỗ lực, mà còn đòi hỏi sự sẵn sàng khám phá con …

Hãy “giữ thanh xuân” cho bộ xương

Khi nói về cái đẹp của người phụ nữ, dáng vóc luôn được xếp ở vị trí hàng đầu, “nhất dáng, nhì da, thứ ba... mới là mái tóc hay khuôn mặt...”. Vậy bạn có …

Tuổi trung niên – Đầm lầy giăng bước chân ai

Tuổi 45-55 được gọi là tuổi trung niên. Đây là giai đoạn hồi xuân, là lúc thanh xuân quay trở lại để tận hưởng cuộc sống mới. Nhưng oái ăm thay, đây cũng chính là …

Dinh dưỡng với người cao tuổi

Lão hoá là quá trình không tránh được trong cuộc đời, mặc dù ai cũng muốn làm chậm sự xuất hiện của tiến trình này. Dinh dưỡng hợp lý là một trong các biện pháp …

Hỗ trợ 24/7
Gửi câu hỏi