Bệnh suy tim ở người cao tuổi – Cần được phát hiện sớm

suy tim

Suy tim là bệnh lý khá phổ biến ở người cao tuổi. Điều đáng nói là hầu hết các trường hợp suy tim ở người cao tuổi đều phát hiện trễ khi bệnh đã khá nặng với tình trạng mệt, khó thở, phù trầm trọng. Điều trị trong những trường hợp này rất khó khăn và ít hiệu quả. Do vậy việc phòng ngừa và phát hiện sớm bệnh sẽ giúp ích rất nhiều cho sức khoẻ và kéo dài tuổi thọ cho người cao tuổi.

Tim là một cơ quan đặc biệt trong cơ thể, được xem như là một máy bơm sinh học có nhiệm vụ bơm máu động mạch (chứa nhiều chất dinh dưỡng và Oxy) tới tất cả các cơ quan trong cơ thể và hút máu tĩnh mạch (máu động mạch sau khi các dưỡng chất và Oxy đã được hấp thu) trở về tim. Trong trường hợp suy tim, chức năng bơm tống máu và hút máu trở về tim bị suy giảm. Có một số trường hợp chỉ suy giảm chức năng bơm máu, các nhà y học gọi là suy chức năng tâm thu (suy tim tâm thu) hoặc chỉ suy giảm chức năng hút máu trở về tim thì gọi suy chức năng tâm trương (suy tim tâm trương).

Suy tim khá phổ biến ở người tuổi trên 65 và hầu hết các trường hợp suy tim ở người cao tuổi đều phát hiện trễ khi bệnh đã khá nặng. Để nhận biết sớm chứng suy tim chúng ta cần lưu ý suy tim có những biểu hiện sớm như sau:

Biểu hiện điển hình của suy tim

  • Khó thở: thường là khó thở khi gắng sức, sau đó khó thở xuất hiện cả khi nghỉ ngơi. Có thể bị khó thở ban đêm và người bệnh phải ngồi dậy để thở.
  • Mệt mỏi: người bệnh suy tim hay than phiền là dễ mệt khi làm việc và không gắng sức được.
  • Phù chân: thường nặng về buổi chiều và giảm nhẹ vào buổi sáng. Kèm theo phù chân có thể có hiện tượng tức và nặng vùng gan hạ sườn phải. Nặng hơn có thể có tràn dịch màng phổi lượng ít.

Các biểu hiện không điển hình của suy tim

  • Ho khan không có đờm kéo dài, ho nhiều khi nằm. Sau khi đã loại trừ các nguyên nhân hô hấp cần phải nghĩ đến suy tim.
  • Tiểu đêm: do hiện tượng ứ đọng dịch trong cơ thể cả ngày, ban đêm trong tư thế nằm lượng máu đến thận nhiều hơn dẫn đến thận lọc và tạo nước tiểu nhiều hơn. Bệnh nhân tiểu lượng nước tiểu nhiều, nhưng tiểu dễ, không gắt, buốt. Ở người cao tuổi khi tiểu nhiều cần phải loại trừ do tiền liệt tuyến lớn, suy thận, mất ngủ.

chuẩn đoán

Xét nghiệm cần thực hiện để chẩn đoán suy tim

  • Chụp X-quang tim phổi: Chụp X-quang tim phổi thẳng trước sau có thể hình bóng tim lớn. Tùy theo dạng suy tim tâm thu hay suy tim tâm trương kiểu lớn phim X-quang sẽ khác nhau.
  • Siêu âm tim: siêu âm tim là xét nghiệm đơn giản không gây tổn hại sức khoẻ người bệnh, ít tốn kém nhưng giúp ích rất nhiều trong chẩn đoán suy tim tâm thu, hạn chế hơn trong suy tim tâm trương.

Phòng ngừa suy tim

Khác với người trẻ suy tim có thể do nhiều nguyên nhân, đa số trường hợp suy tim ở người cao tuổi là do cao huyết áp không điều trị hoặc điều trị không đúng mức hoặc do thiếu máu cục bộ cơ tim, cũng rất nhiều trường hợp là phối hợp cả 2 bệnh này.

Để phòng ngừa suy tim, người bị cao huyết áp dù ở mức độ nhẹ và không có triệu chứng nhức đầu hay mệt cũng phải điều trị đưa huyết áp về dưới 140/90 mmHg. Nhiều nhà khoa học đã nghiên cứu trong những trường hợp tăng huyết áp nhẹ này sau nhiều năm vẫn dẫn đến suy tim, suy thận và nhiều biến chứng khác nếu không điều trị.

Thiếu máu cục bộ cơ tim là hậu quả của xơ vữa động mạch làm hẹp lòng động mạch đến nuôi tim. Đây là tiến trình của quá trình lão hóa, do vậy cần phải phòng ngừa xơ vữa động mạch từ những năm còn trẻ.

Một thể suy tim khác thường gặp ở người cao tuổi là do phổi thường là bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính hay hen phế quản. Hầu hết các trường hợp bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính là do hút thuốc lá nhiều, lâu năm.

Điều trị suy tim

  1. Điều trị nguyên nhân dẫn đến suy tim.
  2. Dùng thuốc điều trị suy tim: tất cả các thuốc điều trị suy tim đều phải có chỉ định và theo dõi của bác sĩ chuyên khoa. Bà con không nên tự ý dùng thuốc lợi tiểu dù ở dạng thuốc tây, thuốc nam, thuốc bắc trong những trường hợp có phù, vì lợi tiểu dùng không đúng cách sẽ dẫn đến nhiều tác dụng phụ rất nguy hiểm do thuốc lợi tiểu.
  3. Trong sinh hoạt hàng ngày người bệnh suy tim cần lưu ý:
  • Hạn chế vận động thể lực nặng. Việc tập thể dục chơi thể thao cần phải hạn chế theo tình trạng bệnh. Nên hỏi ý kiến bác sĩ điều trị về mức độ tâp thể dục chơi thể thao. Trong những trường hợp suy tim nặng cần phải nghỉ ngơi tuyệt đối tại giường. Sau đó tập vận động tăng dần khi các triệu chứng suy tim thuyên giảm.

  • Kiêng ăn mặn: không nên ăn quá 1/3 muỗng cà phê muối trong một ngày. Đây là chế độ ăn muối rất hạn chế hầu như không nên ăn muối trong tất cả các món ăn nên đa số người bệnh khó tuân thủ đúng.
  • Theo dõi cân nặng mỗi ngày khi cân nặng tăng trên 1,5kg nhanh bất ngờ phải báo cho bác sĩ điều trị biết đây là dấu hiệu báo động tình trạng bệnh không ổn định. Trong những trường hợp suy tim nặng hay có dùng thuốc lợi tiểu cần theo dõi thêm lượng nước uống vào và lượng nước tiểu ra mỗi ngày. Cả hai dấu hiệu cân nặng và lượng nước xuất, nhập mỗi ngày phải ghi vào sổ theo dõi.
  • Khi suy tim đến giai đoạn cuối cùng, chất lượng cuộc sống của người bệnh rất thấp. Người thân cần động viên tinh thần và cố gắng tạo những tiện nghi tốt nhất cho người bệnh.

ThS. BS Phan Hữu Phước

Giảng viên khoa Y- ĐH Quốc gia TPHCM

GĐ Phòng Khám Lão khoa Med-Vie

Theo Tạp chí Sức Khỏe

Phản hồi của bạn

Cùng chuyên mục

Sống thọ nhờ máu không ... chua!

Nếu nói theo ngạn ngữ nước Pháp, “tìm mặt trăng giữa ban ngày” dường như là cái tính khó dời đổi của con người! Trong cuộc chiến chống bệnh tật để mưu cầu chất lượng …

Chìa khóa cho hạnh phúc tuổi già

Hoàn thành mục tiêu của bạn cho cuộc sống sau 50 tuổi có thể đòi hỏi nhiều hơn, không đơn thuần chỉ là nỗ lực, mà còn đòi hỏi sự sẵn sàng khám phá con …

Vaccin ngừa Covid-19 - Bao giờ và Như thế nào?

Tình hình nhiễm virus SARS- CoV- 2 trên thế giới vẫn đang diễn biến phức tạp. Vấn đề nóng nhất hiện nay, được toàn cầu quan tâm, đó chính là: Liệu bao giờ sẽ có vaccine …

Ngất có phải do tim?

Có khá nhiều bệnh nhân trong đời đã từng bị ngất, có người còn bị xảy ra liên tục. Trong những trường hợp như vậy, bản thân bệnh nhân rất lo sợ, không biết phải …

Collagen nào nên thuốc cho khớp?

Dùng collagen để làm đẹp, để mong khỏe mạnh, đang là “mốt” dù không biết tốt là tốt cho ai: cho người mua hay cho người ... bán, trong thời buổi vàng thay lẫn lộn …

Hỗ trợ 24/7
Gửi câu hỏi