Zona (Bệnh giời leo)

Định nghĩa

Zona hay “bệnh giời leo” (theo cách gọi dân gian) là bệnh có triệu chứng đau, có sang thương là bóng nước mọc thành chùm trên nền hồng ban do Virus Varicella-Zoster nằm trong hạch rễ sau tái hoạt động.

Đau sau Zona là một chứng đau mạn tính, xảy ra trên 9 – 34% bệnh nhân khi sang thương của Zona đã lành, thường khó trị và có thể kéo dài.

Biểu hiện lâm sàng

Thời kỳ phát ban: sốt, khó chịu, đau đầu; đau, rát, ngứa vùng khoanh da bị bệnh vài ngày trước khi ban dát sẩn biến thành bóng nước.

Sau khi bóng nước đã lành xuất hiện chứng đau, đau ngay vùng da bị bóng nước, kiểu đau châm chích, rát bỏng, đau nhói như điện giật, kéo dài hơn 30 ngày sau khi sang thương đã lành.

Thông thường không cần làm xét nghiệm cận lâm sàng, tuy nhiên có thể kiểm tra chức năng gan, thận, hay tầm soát bệnh đái tháo đường.

 

Nguyên tắc điều trị

Xử lý tích cực giai đoạn nhiễm cấp tính của bệnh có thể giới hạn vùng da tổn thương, đề phòng bội nhiễm nhằm giảm biến chứng đau sau Zona.

Zona cấp: Trong giai đoạn cấpThuốc kháng virus: các thuốc kháng virus làm giảm cường độ và thời gian nổi mụn rộp cấp tính, giảm thời gian đau và nhanh lành sang thương.

Đau sau zona

  • Thuốc: các nhóm thuốc giảm đau từ trung bình đến mạnh, thuốc giảm đau thần kinh, tùy theo mức độ đau của bệnh nhân mà sử dụng một hay kết hợp nhiều loại thuốc giảm đau (nên đến bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn và điều trị).
  • Biện pháp không dùng thuốc: liệu pháp kích thích điện thần kinh qua da, hồng ngoại, điện vi dòng giảm đau, điện châm, phong bế thần kinh…
  • Chế độ dinh dưỡng: Thức ăn không ảnh hưởng đến quá trình bệnh nhưng bệnh nhân cần ăn thức ăn nhẹ dễ tiêu tránh táo bón, uống nhiều nước.
  • Chế độ chăm sóc: Vệ sinh cơ thể hàng ngày tránh nhiễm trùng.

Phòng ngừa

Vaccine thủy đậu dùng cho trẻ lớn hay người lớn chưa mắc bệnh thủy đậu.

Vaccine Zona:

  • Virus giảm độc lực, dành cho người từ 60 tuổi trở lên.
  • Giảm nhẹ diễn tiến và mức độ trầm trọng của bệnh, giảm nguy cơ đau sau zona.

 

Quản lý và tư vấn người bệnh

  • Tránh đắp các loại thuốc nam, đậu xanh, gạo nếp hay khoán lên vùng da tổn thương vì dễ gây biến chứng nhiễm trùng.
  • Khi phát hiện sang thương cần đền khám bác sĩ chuyên khoa ngay để được điều trị thuốc kháng virus kịp thời.
  • Khi có biến chứng đau sau Zona: Cần được điều trị và theo dõi tại các phòng khám chuyên khoa điều trị đau.
Kết luận: Đau sau zona là một chứng đau mạn tính với đặc tính kháng trị và có thể kéo dài nhiều năm, gây tổn thương rất lớn về cả thể chất lẫn tinh thần bệnh nhân. Điều trị phòng ngừa hiệu quả nhất là xử trí sớm và đúng giai đoạn cấp bằng đa trị liệu ngay trong vòng 72 giờ từ khi nổi mụn rộp (với dạng herpes zoster) hay có triệu chứng đau (với dạng zoster sine herpete) nhằm hai mục tiêu: giới hạn tổn thương và giảm đau. Cần sửa đổi những quan niệm điều trị sai lầm (khoán bằng mực tàu) hay phiến diện (chỉ điều trị lành da) để không làm mất cơ hội chữa lành bệnh và để lại biến chứng nghiêm trọng.

 

BS CKII Hồ Thị Đoan Trinh

Trưởng khoa Đau Bệnh viện Trưng Vương

Theo Tạp chí Sức Khỏe – khoe24h.vn

 

 

 

 

Phản hồi của bạn

Cùng chuyên mục

Bệnh zona và những biến chứng thần kinh

Bệnh zona là kết quả tái hoạt động của virus Herpes zoster, cũng chính là tác nhân gây ra bệnh thủy đậu (trái rạ) ở trẻ em. Đặc biệt, nếu không điều trị hoặc điều …

Bệnh Zona

Bệnh Zona (Sức Khỏe – khoe24h) Bệnh zona hay herpes zoster là bệnh nhiễm trùng da với biểu hiện là các ban đỏ, mụn nước, bọng nước tập trung thành đám, thành chùm dọc theo đường …

Hỗ trợ 24/7
Gửi câu hỏi