Vì sao phải bổ sung sắt cho phụ nữ mang thai?

Mang thai và được làm mẹ là điều tuyệt vời nhất trong cuộc đời của mỗi người phụ nữ, tuy nhiên đây cũng là một hành trình đầy thử thách. Yếu tố hàng đầu quyết định sự phát triển của thai nhi và sự thành công của việc sinh nở chính là việc quan tâm bổ sung dinh dưỡng hợp lý cho phụ nữ mang thai, trong đó sắt là vi chất dinh dưỡng quan trọng cần đặc biệt lưu ý bổ sung trong giai đoạn này.

Theo các nghiên cứu cho thấy, phụ nữ mang thai được cung cấp đủ các chất dinh dưỡng đặc biệt là vi chất sắt sẽ tránh được rất nhiều nguy cơ không hay xảy ra trong quá trình mang thai và sức khỏe của đứa trẻ sau này. Ngoài chế độ ăn uống hợp lý hằng ngày, cần bổ sung sắt cho cơ thể bằng cách uống viên sắt ngay từ lúc chuẩn bị mang thai, trong suốt thai kỳ và sau khi sinh một tháng theo chỉ định của bác sĩ.

Vi chất sắt là gì?

Sắt là một chất dinh dưỡng thiết yếu, đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của hầu hết các tế bào trong cơ thể. Phần lớn sắt trong cơ thể được dùng để tạo nên hemoglobin (huyết cầu tố) và thành phần của sợi cơ, với nhiệm vụ nhận, giữ và giải phóng oxy. Ngoài ra, sắt tham gia vào chu trình chuyển hóa tạo năng lượng cho tất cả các tế bào.

Nhu cầu sắt khi mang thai

Trong thời kỳ mang thai, nhu cầu sắt tăng đến 50% so với trước khi mang thai để đáp ứng cho sự phát triển bào thai và nguy cơ mất máu lúc chuyển dạ. Cho dù chế độ ăn đảm bảo đủ nhu cầu năng lượng, tăng cân đều trong suốt thai kỳ nhưng vẫn rất khó đạt nhu cầu sắt từ chế độ ăn. Do vậy, phụ nữ mang thai rất dễ bị thiếu máu do thiếu sắt.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hậu quả của thiếu máu thiếu sắt trong thời gian mang thai

Thiếu máu thiếu sắt là nguyên nhân gây nên nhiều vấn đề sức khỏe như:

  • Phụ nữ mang thai thường xuyên mệt mỏi, hoa mắt chóng mặt, cơ thể suy nhược.
  • Dễ bị nhiễm trùng và chậm phục hồi sức khỏe sau sinh.
  • Nguy cơ tai biến sản khoa như dễ bị sảy thai, đẻ non, băng huyết khi sinh đẻ có thể ảnh hưởng tính mạng của mẹ.
  • Bào thai chậm phát triển, con đẻ ra nhỏ yếu, nhẹ cân.
  • Thiếu sắt trong bào thai ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển não của trẻ do sắt tham gia trong quá trình hình thành mô não và tổn thương này sẽ khó hồi phục sau sinh. Trẻ sinh ra từ các bà mẹ bị thiếu máu do thiếu sắt sẽ có dự trữ sắt chỉ bằng một nửa so với trẻ của những bà mẹ không thiếu máu.

Chính vì vậy, bổ sung thuốc sắt cho bà bầu trong suốt thời gian thai kỳ là vô cùng quan trọng để cơ thể cân bằng được sức khỏe cũng như tạo điều kiện tốt nhất cho thai nhi phát triển bình thường.

Để bảo đảm có đủ lượng sắt, phụ nữ mang thai cần chú ý những điều sau

  1. Ăn đa dạng thực phẩm

Chú ý chọn thực phẩm giàu dưỡng chất, đặc biệt là giàu sắt như thịt, cá, gan, trứng, đậu, rau xanh. Sắt có nhiều trong các loại thịt cá đỏ như là thịt heo, thịt bò, cá thu, cá ngừ… Sắt còn có nhiều ở gan, huyết, hoặc rau xanh như rau dền, rau ngót và các loại đậu hạt. Sắt từ thức ăn có nguồn gốc động vật sẽ dễ hấp thu hơn nguồn gốc thực vật.

Chú ý thực phẩm làm tăng hoặc ức chế hấp thu sắt:

  • Các loại thực phẩm làm tăng hấp thu sắt gồm trái cây tươi giàu vitamin C như cam, quýt, bưởi, táo, sơ-ri, dứa/ thơm, chuối, dưa hấu, dâu tây, đu đủ chín, kiwi… Những loại rau như rau cải, rau muống, rau ngót, rau mồng tơi, ớt ngọt, các loại rau thơm cũng là nguồn cung cấp vitamin C đáng kể, giúp hấp thu sắt từ bữa ăn.
  • Không nên uống trà, cà phê ngay sau bữa ăn vì sẽ làm giảm hấp thu sắt. Nên uống sữa & sản phẩm từ sữa riêng biệt với bữa ăn chính.
  1. Uống bổ sung thuốc sắt

Do nhu cầu sắt ở phụ nữ mang thai tăng cao, bên cạnh nguồn sắt được bổ sung trong chế độ ăn uống, phụ nữ mang thai cần uống bổ sung thuốc sắt mỗi ngày trong suốt thai kỳ đến sau sanh một tháng để phòng tránh thiếu máu. Thuốc sắt thường được kết hợp cùng acid folic hoặc nhiều vi chất khác. Dù uống viên sắt loại nào cũng cần tuân theo chỉ định của bác sĩ. Không nên sử dụng quá nhiều thuốc sắt, chỉ cần uống đều đặn hằng ngày và đúng liều lượng sẽ đảm bảo hiệu quả tốt nhất cho cơ thể.

Một số lưu ý khi uống thuốc sắt:

  • Không uống thuốc sắt cùng thuốc có canxi vì sẽ cạnh tranh hấp thu.
  • Uống viên sắt có thể kích ứng đường tiêu hóa gây khó chịu ở một số người nhưng không đáng ngại như buồn nôn hay táo bón… Do đó, khi uống sắt cần uống đủ nước, bổ sung thêm chất xơ từ hoa quả, rau xanh, ngũ cốc, vận động thể lực phù hợp giúp tăng nhu động ruột để hạn chế nguy cơ táo bón.
  • Một số người có hiện tượng phân đen khi uống sắt, không cần phải lo lắng nếu gặp phải.

Bên cạnh việc bổ sung sắt, phụ nũ mang thai cần ăn uống đủ chất dinh dưỡng, hoạt động nhẹ nhàng, không làm việc quá nặng, tránh stress, ngủ đủ giấc, tiêm phòng đầy đủ, giữ gìn vệ sinh ăn uống và vệ sinh môi trường để phòng tránh nhiễm giun, khám thai hằng tháng để theo dõi sự phát triển của thai nhi.

Bổ sung sắt đối với phụ nữ mang thai không chỉ tăng cường sức khỏe cho mẹ mà còn bảo vệ sức khỏe cho con, tăng phát triển về thể chất và trí não, giúp thai nhi phát triển khỏe mạnh, là tiền đề để phát triển cho các giai đoạn tiếp theo.

ThS. BS CKII Vũ Quỳnh Hoa

Phòng Nghiệp vụ Y Sở Y tế TPHCM

Theo Tạp chí Sức Khỏe

Phản hồi của bạn

Cùng chuyên mục

TP.HCM & Hà Nội: Trên 2000 Grabcar được lắp đặt công nghệ cải thiện chất lượng không khí

Từ ngày 15/1, trên 2.000 Grabcar ở TPHCM và Hà Nội sẽ được lắp đặt công nghệ cải thiện chất lượng không khí vì sức khỏe cộng đồng.  Tại các thành phố lớn, chất lượng không khí …

Remdesivir - Dược phẩm đầu tiên trị Covid- 19

Ngày 22-10-2020, Cơ quan Quản lý Thực-Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã chấp thuận dùng Remdesivir (Veklury) cho người lớn và trẻ em từ 12 tuổi trở lên và cân nặng ít nhất 40 kg …

Trò chuyện cùng NGƯT, PGS. TS. BS LÊ ĐÌNH KHÁNH: Chất lượng phục vụ bệnh nhân là hàng đầu

Nhiều năm gắn bó cùng Bệnh viện Đại học Y Dược Huế, những bước phát triển của BV gắn liền với những dấu ấn của BS Lê Đình Khánh và những cộng sự của mình, …

Triển lãm Trực tuyến Vietnam Foodexpo – Foodtech 2020 lần đầu tiên có mặt tại Việt Nam

Từ 9-12/12/2020 sẽ diễn ra Triển lãm Trực tuyến Vietnam Foodtech. Cơ quan Xúc tiến thương mại tỉnh Chungcheongnam-do (CEPA) đã tài trợ Vàng cho Triển lãm này. Triển lãm Trực tuyến được tổ chức bởi …

Bệnh viện Nhi Đồng 2: Cứu sống bé 8 tuổi đứt lìa bàn tay

Sau khi được đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng BV Nhi Đồng 2 tận tình cứu chữa, bé N.T.G.H (8 tuổi, ở Long An) bị thương đứt lìa tay phải đã qua cơn nguy kịch …

Hỗ trợ 24/7
Gửi câu hỏi