Thuốc lá – Thuốc độc!

Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Việt Nam có hơn 15 triệu người hút thuốc lá, mỗi năm thuốc lá cướp đi sinh mạng của hơn 40.000 người và con số này có thể tăng lên 70.000 người vào những năm tới. Một nghiên cứu được tiến hành tại Bệnh viện K cho thấy những người hút thuốc lá trong vòng 6 tháng có khả năng bị ung thư phổi cao gấp 6,5 lần so với người không hút thuốc lá và cũng tử vong sớm hơn người không hút thuốc lá đến 20 năm. Đặc biệt, những đứa trẻ trong gia đình có người hút thuốc lá có nguy cơ lên cơn hen hàng ngày tăng gấp 2 lần, số lần phải nhập viện để điều trị cơn hen cũng nhiều hơn so với những đứa trẻ mà các thành viên trong gia đình không hút thuốc lá. Khoảng 90% số ca ung thư phổi cũng có nguyên nhân do hút thuốc lá. Trung bình, người hút thuốc lá tử vong sớm hơn 10 năm so với người không hút thuốc lá. Tiếp xúc với khói thuốc lá thụ động cũng có hại cho sức khỏe và gây ra khoảng 1,2 triệu ca tử vong trên toàn cầu mỗi năm.

 Ngoài tác hại đối với sức khỏe, thuốc lá còn gây cho xã hội tổn thất về kinh tế rất lớn. Tại Việt Nam, mỗi năm, một người có hút thuốc lá ở Việt Nam chi gần 700.000 đồng cho thuốc lá. Với 12 triệu người hút, một năm chúng ta tốn hơn 8.200 tỷ đồng cho chi tiêu này. Chưa kể, chi phí điều trị nội trú, ngoại trú và tự điều trị cho 5 nhóm bệnh liên quan đến thuốc lá là gần 9.000 tỷ đồng, trong đó chi phí điều trị nội trú cho một đợt nằm viện.

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, các loại thuốc lá dù ở hình thức nào cũng đều gây hại cho sức khỏe con người. Hút thuốc lá không chỉ gây hại cho người hút mà trực tiếp ảnh hưởng đến những người xung quanh. Hiện vẫn chưa có bất cứ nghiên cứu khoa học nào cho thấy có loại thuốc lá nào an toàn cho sức khỏe. Do đó, người sử dụng hãy cân nhắc trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc lá nào.

 Các loại thuốc lá trên thị trường hiện nay

  1. Thuốc lá thông thường (thuốc lá điếu)
  • Theo báo cáo năm 2010 của Tổng hội Y khoa Hoa Kỳ, trong khói thuốc lá có khoảng 7.000 hóa chất, trong đó 69 chất có khả năng gây ung thư.
  • Một điếu thuốc lá chứa từ 0,8 – 1g thuốc lá, bao gồm 10 – 20 mg nicotine và hơn 2.500 chất hóa học khác, đó là các chất phụ gia mà nhà sản xuất thêm vào trong quá trình xử lý để tạo mùi thơm cho thuốc lá, hoặc chất độc tạo thành khi người ta trồng cây thuốc lá, trong đó có những chất cực độc: thuốc trừ sâu, thạch tín, cadmium…

  1. Xì gà (Cigar)
  • Xì gà cũng là một loại thuốc lá, nhưng có kích thước lớn hơn điếu bình thường và được bọc bên ngoài bằng chính lá của cây thuốc lá, không dùng giấy như điếu thuốc lá thông thường.
  • Hút xì gà gây nguy hiểm hơn hút thuốc lá rất nhiều vì lượng nicotine trong 1 điếu xì gà gấp 10 lần, amoniac nhiều gấp 20 lần, kim loại Cadmium nhiều gấp 10 lần so với 1 điếu thuốc lá thông thường. Trong xì gà cũng chứa rất nhiều nitrate – tiền chất của 1 chất gây ra ung thư cực nguy hiểm tên là N-nitrosamines.

  1. Thuốc lào, thuốc lá tẩu
  • Những người sử dụng thuốc lào, thuốc lá tẩu thường hút nhanh và nhiều hơn để tránh làm tàn thuốc ở đầu ống bị tàn đi. Theo đó, các chất gây ung thư trong khói thuốc sẽ tiếp xúc nhiều hơn và lâu hơn với niêm mạc vùng họng thay vì đi sâu vào trong phổi. Do vậy, hút thuốc lá tẩu, thuốc lào gây ung thư vòm họng và miệng cao hơn các loại thuốc lá khác.

  1. Thuốc lá điện tử và thuốc lá làm nóng
  • Với thiết kế có vẻ sành điệu, sang chảnh, đa dạng về hương vị kèm theo những lời quảng cáo về tính tiện lợi, độ an toàn, thuốc lá thế hệ mới thu hút sự quan tâm và sử dụng của giới trẻ như một trào lưu có tính thời thượng.
  • Cả hai loại sản phẩm này đều sử dụng thiết bị điện tử để làm nóng dung dịch hoặc nguyên liệu thuốc lá tạo ra làn hơi khói để người dùng hút vào, có một số thành phần độc hại tương tự như thuốc lá điếu. Các sản phẩm thuốc lá này còn mới đối với thị trường tiêu dùng, nhất là tại Việt Nam.
  • Nhiều người cho rằng thuốc lá điện tử và thuốc lá làm nóng là một giải pháp giúp cai thuốc lá điếu truyền thống vì mỗi người nghiện thuốc lá đều cần có một ngưỡng nicotine nhất định mà cơ thể đã quen đòi hỏi để đạt được sự sảng khoái. Tuy nhiên, sự thật hoàn toàn không đúng như vậy. Trên thực tế, hút thuốc lá điện tử và thuốc lá làm nóng không những gây ra những tác hại tương tự không kém thuốc lá thông thường, mà thậm chí còn độc hại hơn!

 Tác hại của thuốc lá

Khói thuốc lá chứa tới hơn 7.000 chất phần lớn là chất độc hại, trong đó có gần 100 chất là tác nhân gây ung thư, đặc biệt nguy hiểm nhất là nicotin. Nicotin dưới dạng tinh khiết đó là một chất lỏng trong suốt, có mùi khó chịu và vị đắng, dễ tan trong nước và dễ dàng xâm nhập vào cơ thể qua đường miệng, hô hấp, thậm chí qua cả da. Trong khói thuốc lá có nhiều chất kích thích khối u, tuy nhiên người nghiện hút thuốc lá quá nhiều không bị chết ngay vì liều lượng cứ ngấm dần vào bên trong cơ thể.

  • Khói và hơi thuốc lá là mối nguy hiểm nghiêm trọng đối với sức khỏe của người không hút thuốc, đặc biệt là trẻ em, phụ nữ và những người mắc các bệnh mạn tính. Trẻ em sinh ra từ người hút thuốc lá có nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp cao hơn trẻ em sinh ra từ người không hút thuốc lá. Người không hút thuốc lá bị cao huyết áp hoặc cholesterol trong máu cao thậm chí có nguy cơ mắc bệnh tim cao hơn khi hít khói thuốc lá. Hút thuốc lá thụ động góp phần gây ra hàng ngàn ca tử vong sớm do bệnh tim và ung thư phổi. Các nghiên cứu cho thấy nguy cơ mắc bệnh tim ở những người hít khói thuốc lá tại nhà hoặc nơi làm việc cao hơn khoảng 25-30%. Hút thuốc lá thụ động còn thúc đẩy sự phát sinh và phát triển của nhiều bệnh tật.

Tác hại của thuốc lá điện tử (ENDs)

  • Thuốc lá điện tử chứa nhiều chất độc hại, gây nghiện, gây bệnh tật, tử vong. Theo SEATCA đa phần thuốc lá điện tử có chứa Nicotin – chất gây nghiện cao, là nguyên nhân gây các bệnh tim mạch, hô hấp, tiêu hóa, và ung thư. Sử dụng nicotin quá liều gây ngộ độc. Nghiện nicotin là một trong những nguyên nhân gây các bệnh tim mạch, đột quỵ…
  • Đối với trẻ em và phụ nữ mang thai: Nicotin trong thuốc lá điện tử gây hại cho sự phát triển não bộ ở trẻ em vì não bộ của trẻ đang trong giai đoạn phát triển, Nicotin cũng ảnh hưởng xấu tới sức khỏe của bà mẹ và thai nhi trong thai kì, gây ra sinh non và thai chết lưu.
  • Đối với thanh thiếu niên: Những thay đổi do nicotin gây ra trong hệ thần kinh, trong não khiến người dùng ở nhóm tuổi trẻ dễ bị nghiện nicotin hơn và vì thế ảnh hưởng đến sức khỏe sẽ đến sớm và trầm trọng hơn trong tương lai.
  • Trong dung dịch thuốc lá điện tử còn có: glycerin, propylene glycol và hương liệu (có hơn chục nghìn loại hương liệu) gây ung thư khi được đun nóng và hóa hơi, gây kích ứng đường hô hấp trên và làm tăng mảng bám trong mạch máu cũng như tạo huyết khối, tăng nguy cơ tim mạch nhồi máu cơ tim và đột quỵ…
  • Các chất độc hại khác trong thuốc lá điện tử còn gây tổn thương phổi cấp.
  • Thuốc lá điện tử với các ống dung dịch được đóng gói cho hàng trăm hơi hút, hầu như không có định lượng về nồng độ nicotin trong mỗi ml. Điều này dẫn đến nguy cơ người sử dụng tăng liều lượng, mức độ dung nạp nicotin và gây nguy cơ ngộ độc cấp tính.
  • Thuốc lá điện tử sử dụng nhiều hương liệu, hóa chất. Nguyên liệu phối trộn nhiều loại thành phần khác nhau nên có thể bị lợi dụng để sử dụng ma túy thông qua việc phối trộn.

 Tác hại của thuốc lá làm nóng (HTPs)

  • Tổ chức Y tế thế giới WHO khuyến cáo: Thuốc lá làm nóng tạo ra chất khí độc hại, có nhiều chất độc giống như trong khói thuốc lá điếu thông thường. Nồng độ một số hóa chất thấp hơn trong thuốc lá điếu thông thường, nhưng nồng độ một số hóa chất khác lại cao hơn, và nồng độ hóa chất thấp không đồng nghĩa với an toàn và giảm nguy cơ đối với sức khỏe.
  • Khói thuốc nung ngoài gây hại cho người hút thì còn gây tác hại cho người xung quanh do hút thuốc thụ động: Thuốc lá làm nóng chứa nicotin là chất gây nghiện mạnh, có hại cho sức khỏe, đặc biệt đối với trẻ em, trẻ vị thành niên và phụ nữ có thai.
  • Vậy có loại thuốc lá nào an toàn hơn không? Câu trả lời là KHÔNG CÓ BẤT KỲ LOẠI THUỐC LÁ NÀO AN TOÀN CHO SỨC KHỎE CON NGƯỜI!
  • Thuốc lá loại nhẹ không an toàn hơn loại thuốc lá thông thường.
  • Thuốc lá có nhãn “không có chất phụ gia” hoặc “tự nhiên” có những thành phần gây ung thư tương tự như thuốc lá thông thường.
  • Thuốc lá có đầu lọc không chặn được tất cả các hóa chất độc hại trong thuốc lá.
  • Thuốc lào cũng độc như thuốc lá điếu.
  • Thuốc lá điện tử và Thuốc lá làm nóng gây tác hại tương tự như thuốc lá thông thường.

Tất cả các loại thuốc lá đều có hại, và bất kỳ sự tiếp xúc nào với khói thuốc lá hoặc hơi thuốc lá đều gây tổn hại cho cơ thể. Không có mức độ an toàn khi tiếp xúc với khói thuốc lá và không có thuốc lá nào là an toàn.

Lợi ích thu được tức thì sau khi cai thuốc:

  • Trong vòng 8 giờ, bạn thở dễ dàng hơn.
  • Trong vòng 2 ngày, khứu giác và vị giác của bạn cảm nhận tốt hơn.
  • Trong vòng 2-3 tuần, cơ thể bạn lưu thông tốt hơn, bạn có thể đi bộ dễ dàng hơn và phổi của bạn bắt đầu làm việc tốt hơn.
  • Trong vòng 3 tháng, cơ thể bạn có thể phòng chống nhiễm trùng tốt hơn.
  • Trong vòng 1 năm, nguy cơ nhồi máu cơ tim của bạn được giảm đi một nửa.
  • Trong vòng 5 năm, nguy cơ đột quỵ giảm xuống giống như một người chưa bao giờ hút thuốc.

Không bao giờ quá muộn để cai thuốc lá. Việc bạn bao nhiêu tuổi và bạn đã hút thuốc thời gian bao nhiêu lâu không quan trọng, ngừng hút thuốc lá sẽ cải thiện sức khỏe của bạn.

TS. BS Lê Văn Nhân

Giảng viên ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch

Theo Tạp chí Sức Khỏe

Phản hồi của bạn

Cùng chuyên mục

Hội chứng ngưng thở khi ngủ “kẻ thù” của giấc ngủ con trẻ

Hội chứng ngưng thở khi ngủ là tình trạng hơi thở bị gián đoạn trong giấc ngủ. Những khoảng ngưng thở này ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và làm cho trẻ cảm thấy …

Hen suyễn ở trẻ em - Từ kiến thức tới hành động

Hen suyễn là tình trạng phổi và đường hô hấp dễ bị viêm khi tiếp xúc với một số tác nhân gây bệnh, chẳng hạn như hít phải phấn hoa hoặc bị cảm lạnh hoặc …

Chẩn đoán - phòng ngừa bệnh lao

Lao là một bệnh truyền nhiễm và có thể gặp ở tất cả các bộ phận của cơ thể, trong đó lao phổi là thể lao phổ biến nhất (chiếm 80 - 85% tổng số …

Lao phổi - Phổ biến và Nguy hiểm!

Theo văn phòng đại diện Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam, mỗi năm nước ta có đến 180.000 ca bệnh và khoảng 17.000 trường hợp tử vong do lao, cao gấp 2 …

Quản lý đau cấp tại Khoa cấp cứu

Đau là than phiền phổ biến nhất của người bệnh tại khoa cấp cứu. Tại Hoa Kỳ, theo thống kê từ năm 1996 đến 2015, số lần khám tại khoa cấp cứu đã tăng hơn …

Hỗ trợ 24/7
Gửi câu hỏi