Sốt xuất huyết đang vào mùa

Theo Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TPHCM (HCDC) trong 8 tháng đầu năm 2020, toàn Thành phố ghi nhận 11.999 trường hợp sốt xuất huyết, gồm 6.589 bệnh nhân điều trị nội trú và 5.410 bệnh nhân điều trị ngoại trú, đáng chú ý đã có 1 ca tử vong. Trước tình hình sốt xuất huyết năm 2020 đang vào mùa dịch (tháng 7 đến tháng 11 hàng năm) với diễn biến phức tạp, Bộ Y tế khuyến cáo ngoài việc phòng bệnh, phát hiện sớm, thì việc chăm sóc và theo dõi bệnh nhân sốt xuất huyết đúng cách rất quan trọng.

Một số đặc điểm lây truyền bệnh sốt xuất huyết

  • Virus Dengue gây bệnh sốt huyết có 4 chủng. Nếu một người đã từng mắc sốt xuất huyết thì vẫn có nguy cơ mắc lại sốt xuất huyết do nhiễm chủng khác. Khi bị nhiễm lại, triệu chứng sẽ nặng hơn so với bị lần đầu. Một người có thể nhiễm sốt xuất huyết tối đa 4 lần.
  • Muỗi cái Aedes aegypti và Aedes albopictus là trung gian truyền bệnh sốt xuất huyết. Trong đó muỗi Aedes aegypti là trung gian truyền bệnh chính. Muỗi Aedes hoạt động hút máu cả ngày nhưng thời điểm hay hoạt động của muỗi là sáng sớm và hoàng hôn. Một con muỗi Aedes có thể đốt nhiều người trong thời gian hút máu, điều này khiến cho muỗi có khả năng gây dịch cao.
  • Virus Dengue không thể lây trực tiếp từ người qua người, nhưng người bị nhiễm là nguồn truyền virus cho muỗi. Người bị nhiễm không triệu chứng có thể mang virus từ vùng này sang vùng khác hoặc từ nước này sang nước khác.
Ban hồi phục sốt xuất huyết. Những đốm trắng trên nền hồng ban
Xuất huyết da ở bệnh nhân sốt xuất huyết

Triệu chứng sốt xuất huyết

Khởi phát, bệnh đột ngột lần lượt diễn tiến qua các giai đoạn: giai đoạn sốt, giai đoạn nguy hiểm, giai đoạn hồi phục.

  • Giai đoạn sốt: sốt cao đột ngột 39-40ºC, da sung huyết, bé sẽ đau đầu, chán ăn, buồn nôn, đau nhức cơ khớp, nhức hai hố mắt. Sốt thường kéo dài từ 1-3 ngày.
  • Giai đoạn nguy hiểm: Thường sau ngày 3 của bệnh, bé sẽ bớt sốt hoặc hết sốt. Người nhà hiểu nhầm trẻ bớt sốt là bớt bệnh nhưng thực chất trẻ đang ở giai đoạn nguy hiểm. Có hai hiện tượng trong sốt xuất huyết làm trẻ diễn tiến nặng:

– Hiện tượng thất thoát huyết tương trong lòng mạch: trẻ có biểu hiện sốc như vật vã, lờ đờ, lạnh đầu chi, vã mồ hôi lạnh, huyết áp thấp.

– Hiện tượng giảm tiểu cầu làm cho trẻ dễ chảy máu mũi, chân răng, nội tạng.

Giai đoạn nguy hiểm kéo dài từ ngày 3 đến ngày 5 của bệnh.

  • Giai đoạn hồi phục: tình trạng cải thiện nhiều, trẻ hết sốt, thèm ăn, đôi khi có phát ban hồi phục.

 Điều trị và theo dõi tại nhà

Đa số trẻ mắc sốt xuất huyết nhẹ, không cần nhập viện, chỉ cần theo dõi tại nhà. Mục đích theo dõi tại nhà là điều trị triệu chứng theo chỉ dẫn bác sĩ, phát hiện triệu chứng nặng để cho trẻ đi nhập viện kịp thời.

  • Hạ sốt bằng paracetamol khi trẻ sốt >38,5ºC, không dùng Ibuprofen hay aspirin vì làm giảm tiểu cầu, dẫn đến trẻ dễ chảy máu trong giai đoạn nguy hiểm. Dùng hạ sốt paracetamol đúng liều lượng như chỉ dẫn của bác sĩ để tránh tổn thương gan.
  • Uống nhiều nước để tránh hiện tượng cô đặc máu: nước oresol, nước trái cây (cam, chanh, dừa), hoặc nước sôi để nguội. Nghỉ ngơi, hạn chế vận động.
  • Thay đổi chế độ dinh dưỡng: Ăn thức ăn loãng dễ tiêu, ăn ít và ăn thành nhiều bữa nhỏ. Không nên dùng thực phẩm có màu đỏ vì khó theo dõi tình trạng chảy máu.
  • Cần đưa trẻ khám ngay khi có các biểu hiện sau:

– Chảy máu: mũi, chân răng. Tiêu phân đen.

– Nôn ói liên tục không thể uống được nước.

– Đau bụng.

– Vật vã, li bì, tiểu ít.

Phòng bệnh

Sốt xuất huyết hiện tại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu nên phòng bệnh rất quan trọng.

  • Loại bỏ nơi sinh sống của muỗi: đậy kín các dụng cụ chứa nước; thu gom vứt bỏ các vật dụng, phế liệu quanh nhà để không cho muỗi đẻ trứng.
  • Thả cá vào các nơi chứa nước lớn để ăn bọ gậy.
  • Ngăn không cho muỗi đốt: cho trẻ mặc quần áo dài tay, sáng màu. Ngủ trong màn kể cả ban ngày. Sử dụng thuốc xịt diệt muỗi hoặc kem bôi chống muỗi.
  • Vaccine sốt xuất huyết: Dengvaxia được cấp phép sử dụng ở Châu Âu 2018 và 2019 tại Mỹ. WHO khuyến cáo sử dụng Dengvaxia cho trẻ từ 9-16 tuổi, phòng nhiễm sốt xuất huyết nặng ở những bệnh nhân đã từng nhiễm sốt xuất huyết trước đó và sống trong vùng dịch. Hiện nay, vaccine đang được thử nghiệm tại Việt Nam, đang được Bộ Y tế đánh giá hiệu quả và tính an toàn trước khi công bố lưu hành.

BS Phạm Thế Vinh

BV Nhi đồng Thành phố

Theo Tạp chí Sức Khỏe

Phản hồi của bạn

Cùng chuyên mục

Muôn kiểu dạy con - Bạn dạy con theo kiểu nào?

Sinh con là cả một hành trình vừa thiêng liêng với đầy cảm xúc và cũng vừa vất vả, nhưng chẳng là gì so với hành trình nuôi dạy con nên người. Bởi nuôi dạy …

Trầm cảm sau sinh - Bóng tối bao trùm sau thiên chức làm mẹ

Trầm cảm sau sinh có tỷ lệ dao động từ 8-15% tùy theo thống kê tại các quốc gia khác nhau. Tình trạng này thường xuất hiện trong vòng 4 tuần sau sinh, có khi …

Cúm mùa ở trẻ em

Cúm là bệnh truyền nhiễm do virus influenza A và B, gây ra đợt dịch cúm hàng năm, nặng nề hơn là đại dịch toàn cầu. Theo CDC, ở Mỹ, ước đoán hàng năm có …

Có nên phơi nắng cho con?

Uống sữa giàu Canxi có thể giúp cho con đạt được chiều cao vượt trội. Thật ra điều này có đúng không thưa BS ? Hiện nay có rất nhiều gia đình khi chọn sữa cho …

Mỗi năm đến hè… phụ huynh phát rầu

Sau một năm học vất vả cùng những đợt thi căng thẳng, các em học sinh bắt đầu bước vào kỳ nghỉ hè để thư giãn và phục hồi năng lượng. Thế nhưng, đây cũng …

Hỗ trợ 24/7
Gửi câu hỏi