Remdesivir – Dược phẩm đầu tiên trị Covid- 19

Ngày 22-10-2020, Cơ quan Quản lý Thực-Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã chấp thuận dùng Remdesivir (Veklury) cho người lớn và trẻ em từ 12 tuổi trở lên và cân nặng ít nhất 40 kg để điều trị Covid-19 cần nhập viện. Veklury là dược phẩm đầu tiên điều trị Covid-19 được FDA chấp thuận sử dụng. Quá trình tiến hành các thử nghiệm sáng chế đã được thực hiện như thế nào?

Hiện nay, người ta hoàn toàn hiểu rõ cấu trúc sinh học và quá trình hoạt động khi xâm nhiễm vào tế bào người của SARS-CoV-2. Chính vì thế, các phương cách dùng thuốc trị Covid-19 đã được các nhà khoa học nghĩ ra và tiến hành các thử nghiệm sáng chế.

SARS-CoV-2 là virus. Virus khác với vi khuẩn vì chúng rất nhỏ được gọi là siêu vi, chỉ có thể quan sát bằng kính hiển vi điện tử. Virus là loài bắt buộc sống ký sinh, “ăn nhờ ở đậu” bên trong tế bào của ký chủ mà chúng xâm nhiễm. Khác với vi khuẩn, virus không có bộ máy sinh sản nên phải xâm nhập được vào bên trong tế bào của bệnh nhân và dùng bộ máy sinh sản của tế bào chủ để phát triển, sinh sản thêm virus mới. SARS-CoV-2 là một Coronavirus có bộ gen sợi RNA đơn dạng xoắn tương đương với mRNA (messenger RNA) của tế bào ký chủ, nên khi vào được bên trong tế bào sẽ nhanh chóng chế tạo các vật liệu cần thiết (gồm các protein và enzym) để sinh sản tạo ra thêm nhiều sợi RNA mới nhằm tạo ra các SARS-CoV-2 mới (gọi là nhân bản, replication).

Cơ chế tác dụng của Remdesivir (Veklury)

Khi SARS-CoV-2 đã xâm nhập vào bên trong tế bào ký chủ, có cách làm cho virus này ngưng sự phát triển và có thể chết đi. Đó là ngăn cản không cho SARS-CoV-2 tạo các vật liệu (protein và enzym) cần thiết cho việc sinh sản SARS-CoV-2 mới.

Bộ gen của SARS-CoV-2 là RNA nên Remdesivir là thuốc kháng virus RNA phổ rộng (bao gồm SARS-CoV, MERS-CoV) đã được thử nghiệm dùng điều trị SARS-CoV-2 ở Mỹ có dấu hiệu cho thấy thành công. Cơ chế kháng virus của thuốc này là kết hợp với chuỗi RNA mới sinh khi SARS-CoV-2 nhân lên trong tế bào ký chủ, làm chuỗi RNA mới sinh bất hoạt và dẫn đến sự kết thúc quá trình phát triển của virus trong tế bào ký chủ, virus sẽ chết đi.

Do đâu Remdesivir (Veklury) được chấp thuận dùng trong điều trị?

Remdesivir (Veklury) được chấp thuận dùng trong điều trị vì đã trải qua 3 thử nghiệm lâm sàng lớn được kiểm soát, mù đôi, ngẫu nhiên (randomized, placebo-controlled clinical trials). Đây là loại thử nghiệm lâm sàng đáng tin cậy có giá trị cao nhất so với các thử nghiệm lâm sàng khác, đã được thử nghiệm trên các bệnh nhân bị COVID-19 từ bệnh nhẹ, trung bình đến loại nặng trong bệnh viện.

Thử nghiệm lâm sàng kiểm soát, mù đôi, ngẫu nhiên thứ nhất được thực hiện ở Viện Quốc gia Dị ứng và các Bệnh Nhiễm trùng Hoa Kỳ (National Institute of Allergy and Infectious Diseases), đánh giá trong bao lâu các bệnh nhân sẽ khỏi bệnh COVID-19 trong khi điều trị trước đây phải trong vòng 29 ngày. Thử nghiệm đã thử với 1.062 bệnh nhân bị COVID-19 phải nhập viện từ bệnh nhẹ, trung bình đến nặng. Số bệnh nhân dùng thuốc Veklury là 541 người, trong khi dùng “giả dược” (placebo) là 521 người, cả 2 nhóm bệnh nhân đều được chăm sóc đúng tiêu chuẩn. Được xem “khỏi bệnh” là khi bệnh nhân được xuất viện hoặc ở lại bệnh viện nhưng không cần phải thở oxy hay phải chăm sóc đặc biệt nữa. Kết quả là thời gian khỏi bệnh là 10 ngày đối với nhóm bệnh nhân dùng thuốc Veklury, trong khi nhóm dùng placebo thời gian khỏi bệnh là 15 ngày, sự khác biệt thời gian có ý nghĩa thống kê. Như vậy, thử nghiệm cho thấy Veklury có giúp cho sự khỏi bệnh COVID-19.

Thử nghiệm lâm sàng thứ hai được thử bệnh nhân COVID-19 thuộc loại trung bình chia 2 nhóm: nhóm dùng thuốc Veklury trong 5 ngày (số bệnh nhân 191) và nhóm dùng thuốc Veklury trong 10 ngày (số bệnh nhân 191). Có 200 bệnh nhân dùng so sánh không được dùng thuốc, chỉ được chăm sóc đúng tiêu chuẩn. Tình trạng lâm sàng của các bệnh nhân thử nghiệm được đánh giá kết quả vào ngày thứ 11. Kết quả là nhóm dùng thuốc Veklury trong 5 ngày vào ngày thứ 11 đã cải thiện tình trạng bệnh COVID-19 hơn hẳn (có ý nghĩa thống kê) so với nhóm không dùng thuốc, chỉ được chăm sóc đúng tiêu chuẩn. Còn nhóm dùng thuốc Veklury trong 10 ngày thì cũng cải thiện nhưng sự cải thiện không có ý nghĩa thống kê so với nhóm chỉ được chăm sóc đúng tiêu chuẩn. Như vậy, theo nghiên cứu này dùng thuốc Veklury trong 5 ngày lại tốt hơn.

Thử nghiệm lâm sàng thứ ba là thử nghiệm trên bệnh nhân mắc bệnh COVID-19 loại nặng. So sánh 2 nhóm: nhóm gồm 200 bệnh nhân dùng Veklury trong 5 ngày so sánh với nhóm gồm 197 bệnh nhân dùng thuốc Veklury trong 10 ngày. Kết quả lâm sàng được đánh giá vào ngày thứ 14. Kết quả là tình trạng bệnh được cải thiện với cả 2 nhóm dùng thuốc 5 ngày và 10 ngày là như nhau, tức là sự khác biệt giữa 2 nhóm là không có ý nghĩa thống kê. Như vậy dùng thuốc Veklury trong vòng 5 ngày có thể chữa khỏi COVID-19 loại nặng.

Thông tin quan trọng khi Veklury được chấp thuận dùng trong điều trị COVID-19 gồm: Chỉ định liều dùng, Tác dụng phụ, Tương tác thuốc. Tác dụng phụ của Veklury là: tăng men gan, phản ứng dị ứng, tăng hoặc giảm huyết áp, nhịp tim, sốt, khó thở, khò khè, bị phù, buồn nôn…

PGS. TS. DS Nguyễn Hữu Đức

Theo Tạp chí Sức Khỏe

Phản hồi của bạn

Cùng chuyên mục

TP.HCM & Hà Nội: Trên 2000 Grabcar được lắp đặt công nghệ cải thiện chất lượng không khí

Từ ngày 15/1, trên 2.000 Grabcar ở TPHCM và Hà Nội sẽ được lắp đặt công nghệ cải thiện chất lượng không khí vì sức khỏe cộng đồng.  Tại các thành phố lớn, chất lượng không khí …

Vì sao phải bổ sung sắt cho phụ nữ mang thai?

Mang thai và được làm mẹ là điều tuyệt vời nhất trong cuộc đời của mỗi người phụ nữ, tuy nhiên đây cũng là một hành trình đầy thử thách. Yếu tố hàng đầu quyết …

Trò chuyện cùng NGƯT, PGS. TS. BS LÊ ĐÌNH KHÁNH: Chất lượng phục vụ bệnh nhân là hàng đầu

Nhiều năm gắn bó cùng Bệnh viện Đại học Y Dược Huế, những bước phát triển của BV gắn liền với những dấu ấn của BS Lê Đình Khánh và những cộng sự của mình, …

Triển lãm Trực tuyến Vietnam Foodexpo – Foodtech 2020 lần đầu tiên có mặt tại Việt Nam

Từ 9-12/12/2020 sẽ diễn ra Triển lãm Trực tuyến Vietnam Foodtech. Cơ quan Xúc tiến thương mại tỉnh Chungcheongnam-do (CEPA) đã tài trợ Vàng cho Triển lãm này. Triển lãm Trực tuyến được tổ chức bởi …

Bệnh viện Nhi Đồng 2: Cứu sống bé 8 tuổi đứt lìa bàn tay

Sau khi được đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng BV Nhi Đồng 2 tận tình cứu chữa, bé N.T.G.H (8 tuổi, ở Long An) bị thương đứt lìa tay phải đã qua cơn nguy kịch …

Hỗ trợ 24/7
Gửi câu hỏi