Kiểm soát nỗi lo sợ về ung thư vú

Tại Việt Nam, ung thư vú hiện là loại ung thư thường gặp nhất ở nữ giới. Mặc dù vậy, đây lại là loại ung thư điều trị có kết quả tốt. Hiện nay đã có nhiều phương pháp điều trị mới đem lại hiệu quả cao với ít tác dụng phụ hơn, như các liệu pháp sinh học nhắm trúng đích, các liệu pháp nội tiết, các liệu pháp miễn dịch, cũng như nhiều loại thuốc hóa trị mới… Song song đó, sự phát triển của phẫu thuật tạo hình, tái tạo, thẩm mỹ… cùng với sự tiến bộ vượt bậc của xạ trị đã giúp nhiều bệnh nhân ung thư vú bảo tồn tuyến vú, đạt tính thẩm mỹ cao và có thể kiểm soát ung thư ngày càng hiệu quả. Tuy vậy, trong thực tế vẫn có một số trường hợp khi nghi ngờ ung thư vú hoặc đã có chẩn đoán ung thư vú, người bệnh lại quá sợ hãi, tự ý bỏ điều trị hoặc không theo điều trị đúng mà nghe, làm theo các bài thuốc dân gian chưa được chứng minh hiệu quả (chẳng hạn như đắp lá, đắp thuốc) hoặc uống các thuốc được truyền miệng, trên mạng internet không chính thống, làm tình trạng bệnh diễn tiến nặng, giai đoạn bệnh trễ đi, do đó, khi đến bệnh viện thì đã giảm đi cơ hội điều trị khỏi bệnh.

BS CKII Quách Thanh Khánh

Vậy khi biết bị ung thư vú, chúng ta làm sao để kiểm soát nỗi sợ hãi, để chúng ta có những quyết định đúng đắn nhằm đem lại kết quả điều trị tốt nhất?

Nhiều phụ nữ bị ung thư vú được nghe kể về một số người khác đã và đang mắc ung thư vú như bạn bè, hàng xóm, đồng nghiệp, những người bà con trong gia đình có kết quả điều trị không tốt làm họ nghĩ rằng họ cũng sẽ như vậy. Tuy nhiên, mỗi người có loại ung thư vú khác nhau, có giai đoạn bệnh khác nhau và dung nạp điều trị cũng khác nhau, nên bạn hãy nghĩ: bạn sẽ khác! Đôi khi bạn nhớ về những bài nói, bài viết trên tivi hay qua báo chí, bạn có thể đã cảm thấy vô cùng sợ hãi về bệnh ung thư vú đang tiến triển sau khi bạn chụp nhũ ảnh hay các xét nghiệm khác và được xác định bạn bị ung thư vú. Nếu không may như vậy, bạn sẽ lo sợ vô cùng về khả năng tái phát hay thậm chí lo ung thư vú sẽ lấy đi cuộc sống của bạn.

Trên thực tế, khi bạn bị ung thư vú thì không nhất thiết bạn phải có những nỗi sợ hãi này. Hay ngay cả khi bạn bị ung thư vú trước đó, thì không có nghĩa ung thư sẽ tái phát. Dĩ nhiên, thông thường bạn sẽ càng quan tâm về bệnh khi bạn nghe hoặc thấy những người quen biết xung quanh bạn từng trải qua tình trạng bệnh tiến triển, tái phát hay đã mất do bệnh. “Đừng để những nỗi sợ hãi của người khác thành nỗi sợ hãi của chính bạn”. Bạn có thể tìm đến sự hỗ trợ, tư vấn từ những chuyên gia ung thư ở các trung tâm, bệnh viện chuyên khoa ung thư, về tình trạng của bạn. Các chuyên gia có thể giúp bạn kiểm soát những nỗi lo lắng sợ hãi của bạn, thay vì để nỗi lo sợ kiểm soát bản thân mình.

Những lo sợ về ung thư vú không giống với những bệnh lý khác. Nỗi lo sợ có nhiều dạng khác nhau, tùy vào hiểu biết của bạn, bạn nên chia sẻ với mọi người. Các chuyên gia sẽ giúp bạn kiểm soát những nỗi lo sợ và giúp bạn có cuộc sống tích cực và hạnh phúc.

Những điều lo sợ thường gặp liên quan ung thư vú:

Nếu bạn lo lắng về khối u hay triệu chứng bạn nghĩ là ung thư vú, hãy tìm hiểu các triệu chứng báo hiệu ung thư vú và xem bạn có không những triệu chứng này.

Triệu chứng ung thư vú rất đa dạng, ví dụ như là khối u, dấu hiệu sưng nề thay đổi bề mặt da trên vú, cũng có khi ung thư vú hầu như không quan sát thấy có triệu chứng nào.

Trong một số trường hợp, một khối u quá nhỏ bạn sẽ không chú ý và thường chỉ thấy qua chụp nhũ ảnh, khi đó bác sĩ sẽ cho thực hiện các xét nghiệm khác để khảo sát thêm.

Một số trường hợp khác, dấu hiệu đầu tiên của ung thư vú là một khối u hay một mãng bạn cảm thấy được trên vú hoặc bác sĩ khám thấy. Nếu khối u khi khám không đau, cứng, bờ gồ ghề thường nghĩ đến ác tính. Tuy nhiên, đôi khi các khối ung thư cũng có thể có bờ tròn, mềm.

Điều quan trọng là bạn nên đi khám bác sĩ khi có bất kỳ những gì không như bình thường.

Theo Hiệp hội ung thư Hoa kỳ, những thay đổi bất thường dưới đây có thể là triệu chứng ung thư vú

  • Sưng nề một phần hay toàn bộ tuyến vú.
  • Vùng da vú tạo nhiều nếp dầy (da trái cam) hay tấy rát.
  • Đau tuyến vú.
  • Đau núm vú hay núm vú bị tụt, lõm vào trong.
  • Da vú hay núm vú bị đỏ, tạo vẩy hay dầy lên.
  • Tiết dịch núm vú.
  • Khối u vùng nách.

 

Vậy, cần làm gì?

  • Những dấu hiệu thay đổi trên, đôi khi không quá trầm trọng và không phải lúc nào cũng là ung thư, ví dụ như nhiễm trùng, nang vú. Điều quan trọng là với bất kỳ có dấu hiệu thay đổi nào cũng nên khám bác sĩ chuyên khoa.
  • Tự khám vú nên thực hiện thường xuyên mỗi tháng và bạn nên đến khám bác sĩ nếu có bất kỳ sự thay đổi khác thường nào. Nếu bạn trên 40 tuổi là tuổi có nguy cơ ung thư vú, bạn nên chụp nhũ ảnh và khám bác sĩ định kỳ hàng năm. Nếu ung thư vú được phát hiện càng sớm thì bạn càng có nhiều cơ hội đánh bại nó.
  • Qui trình khám và làm xét nghiệm đôi khi mất một vài tuần, bạn chắc hẳn sẽ lo lắng trong khi chờ kết quả, nhưng nếu bạn hiểu về toàn cảnh, bạn sẽ có quyết định tốt hơn, bác sĩ sẽ biết cách cùng với bạn lên kế hoạch điều trị phù hợp đúng với bạn.

 

Nỗi sợ hãi khi lần đầu tiên đi khám bệnh lý tuyến vú

Hầu hết mọi người nghĩ nguy cơ bị ung thư vú trong lần đầu tiên đi khám cao hơn nguy cơ thực tế họ có. Hãy cố gắng nghĩ những ý tưởng tích cực về nguy cơ của bạn, từ bác sĩ của bạn. Có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng nguy cơ bệnh của bạn và thật sự nhiều người có nguy cơ thấp hơn là họ tưởng tượng.

Nỗi lo sợ bị ung thư vú làm một số người tránh đi khám bác sĩ. Nhưng bạn đi khám bác sĩ càng sớm thì bạn càng sớm biết tình trạng của mình. Đừng bao giờ để nỗi lo sợ ngăn cản bạn thực hiện một sự lựa chọn tốt đó là bạn nên quan tâm chăm sóc sức khỏe của bạn.

Nỗi lo sợ bệnh tái phát

Nếu bạn đã có tiền sử bệnh ung thư, bạn sẽ có những lo lắng khác. Bạn lo sợ khi có những thay đổi triệu chứng hay thay đổi cơ thể của bạn mà không liên quan đến tuyến vú nghĩa là bệnh ung thư tái phát hay lan tràn?

Bạn đã được các bác sĩ điều trị tốt và giờ bạn theo dõi bệnh cẩn thận để chắc rằng mọi thứ ổn định, không có dấu hiệu tái phát. Bạn hy vọng đã và đang làm mọi thứ có thể để giảm thấp nguy cơ tái phát ung thư.

 

Sống chung với bệnh tiến triển

Nếu bệnh đang di căn hoặc tái phát, bạn có thể lo lắng về việc nên làm xét nghiệm kiểm tra nào, các phương pháp điều trị nào bạn cần, điều trị hiện tại có hiệu quả không và những phương pháp điều trị nào cần thiết trong tương lai… Cách tốt nhất để giảm đi sự sợ hãi, bạn nên tìm gặp và chia sẻ nỗi lo sợ của bạn với bác sĩ điều trị.

 

Các giai đoạn sợ hãi sau chẩn đoán

Hầu hết mọi người trải qua vài giai đoạn của sự sợ hãi, khi lần đầu tiên nhận kết quả chẩn đoán ung thư. Các giai đoạn này xảy ra thường theo thứ tự và gần như giống nhau.

  • Bạn không thể tin những gì bạn vừa nghe và phủ nhận nó hoàn toàn.
  • Bạn bực tức với bác sĩ – người đã thông báo bạn bệnh, cũng như với những người khác như kỹ thuật viên xét nghiệm hoặc điều dưỡng, những người đọc kết quả cho bạn.
  • Bạn cầu khẩn và tự hỏi đi hỏi lại “Tại sao điều này lại xảy ra với tôi?” hay “Tôi đã làm gì để đáng bị trừng phạt như vậy?”
  • Bạn cảm giác cam chịu số phận, buông xuôi, không còn có điều gì bạn có thể làm để giúp bản thân.
  • Bạn chấp nhận sự thật, dù có thể là rất khó khăn và quyết định chiến đấu với mọi thứ bạn có trong tay.

Phần lớn trong sự sợ hãi khi bị ung thư vú và cảm giác mất kiểm soát cuộc đời của bạn, khiến bạn sẽ phải trải qua chuyến đi mà bạn không hề muốn. Lúc này, thật khó để bạn tưởng tượng có bất kỳ điều tốt đẹp nào có thể đến trong chuyến đi đặc biệt này.

Tuy vậy, những điều bạn lo sợ hóa ra là cũng không cần thiết. Trong khi không ai trong chúng ta muốn bị ung thư vú, thì nhiều người khi điều trị hay khi đã trị xong, họ thường nói việc trải nghiệm bệnh giúp họ mạnh mẽ hơn, giúp họ gần hơn với gia đình, bạn bè và hiểu hơn về chính bản thân họ. Chấp nhận bị bệnh không hề dễ dàng nhưng một khi bạn bắt đầu quá trình điều trị, tìm gặp được những bác sĩ tốt nhất, những thông tin tốt nhất và những hỗ trợ tốt nhất từ những người thương yêu, bạn hãy tin rằng có những cánh tay thật tốt nâng đỡ bạn.

10 cách để kiểm soát nỗi sợ hãi sau khi có chẩn đoán ung thư vú

  1. Khi bạn bắt đầu thu thập thông tin để đi đến quyết định, nên tìm hiểu để biết những nhân viên y tế chịu trách nhiệm chẩn đoán, điều trị và cố gắng gặp trực tiếp họ, bạn sẽ tìm được những người giao tiếp tốt nhất và họ có thể trả lời những thắc mắc của bạn và sẵn lòng giúp bạn khi bạn cần họ nhất.
  2. Tìm kiếm bác sĩ có thể trao đổi với bạn mà bạn thấy dễ chịu, người mời gọi bạn đặt ra các câu hỏi, các thắc mắc mà bạn quan tâm lo lắng và cung cấp các thông tin có thể nhiều hay ít đều làm bạn thấy dễ chịu, thoải mái.
  3. Tìm hiểu trước về điều trị, các thủ thuật, các xét nghiệm, hạn chế tối đa việc bạn bị cảm giác bất ngờ.
  4. Lên kế hoạch với bác sĩ của bạn về việc nhận kết quả xét nghiệm một cách nhanh chóng. Nếu có thể, cố gắng lên lịch làm các xét nghiệm quan trọng trong những ngày đầu tuần, nhờ vậy bạn sẽ không phải chờ qua những ngày dài cuối tuần khi phòng xét nghiệm nghỉ hoặc bác sĩ không thể liên hệ với những đồng nghiệp khác cho bạn.
  5. Tìm nơi chụp nhũ ảnh có bác sĩ giải thích với bạn về kết quả trước khi bạn về nhà, nhờ vậy bạn không phải chờ giấy kết quả hoặc phải chờ liên hệ bác sĩ của bạn.
  6. Khi bạn biết chuẩn bị một tuần lễ khó khăn sắp đến (chờ kết quả nhũ ảnh, chuẩn bị hóa trị) không nên lên kế hoạch làm những việc bạn bị căng thẳng (chẳng hạn chuẩn bị các cuộc họp lớn…). Nên dùng thời gian cho những nguồn hỗ trợ bạn như bạn bè, xem phim, yoga, cầu nguyện… để giúp bạn vượt qua.
  7. Nếu có những người cố gắng kể với bạn những câu chuyện về những trường hợp gặp nhiều trở ngại với ung thư, bạn nên dừng ngay họ lại và nói “tôi chỉ nghe những câu chuyện có kết quả tốt đẹp”.
  8. Nếu bạn có những cảm xúc khó khăn trong việc tìm cách chăm sóc bản thân, bạn nên trao đổi với bác sĩ về các thuốc có thể giúp bạn như mất ngủ, lo âu, trầm cảm.
  9. Nên tham gia các nhóm đồng đẳng liên quan ung thư vú (các bệnh viện chuyên khoa ung thư thường tổ chức các câu lạc bộ bệnh nhân ung thư vú…). Ở đây bạn có thể mở lòng chia sẻ những trải nghiệm của bạn với những người hiểu bạn. Nếu bạn có khuynh hướng hành động, theo những nhóm ung thư vú tập thể dục, hoặc tổ chức hỗ trợ tập huấn, giáo dục về ung thư vú hoặc các nhóm ủng hộ cho các nghiên cứu hoặc nhũ ảnh miễn phí (quỹ Ngày mai tươi sáng, Hiệp hội ung thư vú, Hội ung thư Việt Nam, Hội ung thư TP.HCM…). Hãy làm bất cứ điều gì tích cực để bạn cảm thấy có sự gắn kết với mọi người như những người bình thường không bị ung thư.
  10. Làm công việc theo những cách mà bạn có cảm giác tích cực cho cuộc sống của bạn, tìm thấy việc tạo ra những sản phẩm cho cuộc sống, tăng cường kinh nghiệm sống, chấp nhận bản thân bạn là chính bạn và dành thời gian với những người lạc quan, tích cực ủng hộ cách bạn giải quyết căn bệnh này.

Tóm lại, ung thư vú đem lại nhiều nỗi lo sợ tuy nhiên đừng quên đây cũng là một loại ung thư điều trị tốt, khả năng lành bệnh cao khi phát hiện sớm. Do vậy, chị em phụ nữ chúng ta, nhất là sau 40 tuổi, nên kiểm tra, khám tầm soát định kỳ hàng năm. Khi không may mắc bệnh, chị em nên đến các bệnh viện chuyên khoa ung thư để được tư vấn và điều trị tốt nhất.

“Đừng để những nỗi sợ hãi của người khác thành nỗi sợ hãi của chính bạn”

BS CKII Quách Thanh Khánh

Trưởng phòng kế hoạch Tổng hợp

Bệnh viện Ung bướu TP.HCM

Theo Tạp chí Sức Khỏe

 

 

 

 

 

 

Phản hồi của bạn

Cùng chuyên mục

Hỗ trợ tâm lý cho trẻ trong và sau thảm họa tự nhiên

Với mùa dịch Covid-19 năm nay, bệnh sẽ còn kéo dài với rất nhiều hậu quả… Ngoài thiệt hại về con người và tổn thất vật chất, chúng ta cũng nên quan tâm đến phản …

Cường giáp và thai kỳ

Cường giáp thai kỳ là bệnh nội tiết xếp thứ hai sau đái tháo đường thai kỳ, chiếm tỷ lệ 1- 3% thai kỳ. Phụ nữ mang thai bị cường giáp cần được theo dõi …

Phụ nữ mang thai và covid-19

Dịch cúm do Corona virus 2019 (COVID-19) là mối nguy hiểm cho mọi người trên toàn thế giới trong giai đoạn này, làm xáo trộn mọi sinh hoạt hàng ngày, ảnh hưởng đến nền kinh …

Bảo tồn chức năng Sinh sản - Tình dục cho phụ nữ trẻ mắc ung thư giai đoạn sớm

Ung thư phụ khoa là bệnh lý ác tính thường gặp ở nữ giới. Điều đáng nói là tỷ lệ ngày càng cao bệnh nhân bị ung thư trước khi được làm mẹ. Việc điều …

Tái sinh từ sự lão hóa

Dân gian ta thường hay ví von về gia đình - một đơn vị tế bào trong xã hội, rằng “Đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm”, điều này góp phần khẳng định …

Hỗ trợ 24/7
Gửi câu hỏi