Di chứng hậu COVID – không thể xem nhẹ

Sau thời gian mắc COVID-19, mặc dù đã phục hồi và âm tính với SARS-CoV-2, nhưng nhiều bệnh nhân vẫn phải trải qua tình trạng “hậu COVID”, hay còn gọi là hội chứng COVID kéo dài bao gồm một loạt các vấn đề về sức khỏe, ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác nhau.

Những triệu chứng có thể gặp sau khi mắc COVID-19

Theo CDC Hoa Kỳ, các triệu chứng hậu COVID có thể xảy ra với bất kỳ ai, thậm chí những người từng mắc COVID-19 không có triệu chứng hoặc triệu chứng nhẹ.

Hậu Covid
Tỷ lệ xuất hiện các triệu chứng hậu COVID trong 180 ngày.

Báo cáo mới nhất được đăng trên Tạp chí y khoa Plos ngày 28/9 cho biết khoảng 57% các triệu chứng hậu COVID sẽ xuất hiện trong 6 tháng. Các triệu chứng được báo cáo bao gồm bất thường đường thở như khó thở, hụt hơi…; mệt mỏi; khó chịu; các triệu chứng vùng bụng như đau bụng, tiêu chảy,…; đau tức ngực; đau họng; đau đầu; đau cơ; rối loạn chức năng nhận thức và lo lắng; trầm cảm [1].

Ảnh hưởng đa cơ quan hậu COVID

Virus SARS-CoV-2 khi xâm nhập vào cơ thể sẽ liên kết với thụ thể ACE2, không chỉ gây bệnh ở đường hô hấp, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến các cơ quan khác như tim, thận, não…Do đó, ở giai đoạn phục hồi, người bệnh có thể tiếp tục gặp các tổn thương đa cơ quan hậu COVID. Các tổn thương này có thể làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề về sức khỏe lâu dài.

Hậu Covid
Hình ảnh xơ phổi ở bệnh nhân COVID-19.

Tại phổi: COVID-19 có thể gây tổn thương lâu dài cho các phế nang. Các mô sẹo hình thành dẫn đến các vấn đề về hô hấp lâu dài.

Các sẹo xơ li ti được hình thành ở các bệnh nhân có viêm phổi lan tỏa trước đó. Nếu sẹo xơ dày đặc hoặc các phế nang bị bít tắc nhiều có thể làm phổi giảm co giãn khi hô hấp sau này [2].

Do đó, tập thở trong giai đoạn phục hồi là một phần quan trọng ở tất cả bệnh nhân COVID-19.

Tại tim: các xét nghiệm hình ảnh MRI cho thấy ở bệnh nhân từng mắc COVID-19 cơ tim bị tổn thương lâu dài. Điều này có thể làm tăng nguy cơ suy tim và tăng các biến chứng tim mạch trong tương lai.

Phần lớn các tổn thương trên tim do COVID-19 xuất phát từ cục máu đông (huyết khối). Huyết khối có thể gây tắc nghẽn mao mạch; gây ra cơn đau tim và đột quỵ. Xơ hóa và hậu quả của viêm cơ tim do virus SARS-CoV-2 có thể dẫn đến rối loạn nhịp tim [2].

Trên não: Covid-19 có thể gây đột quỵ, co giật và hội chứng Guillain-Barre – một tình trạng gây tê liệt tạm thời. COVID-19 cũng làm tăng nguy cơ phát triển bệnh Parkinson và Alzheimer.

Về tâm lý, tinh thần: những người từng phải điều trị trong phòng chăm sóc tích cực (ICU) do các triệu chứng nghiêm trọng của COVID-19 có thể phát triển Hội chứng hậu chăm sóc đặc biệt (PICS) gồm suy nhược nghiêm trọng, rối loạn căng thẳng sau sang chấn tâm lý (PTSD).

Hệ miễn dịch: Bệnh nhân từng mắc COVID-19 nặng có thể sẽ gặp phải tình trạng tăng đáp ứng miễn dịch muộn. Ngay cả khi test COVID-19 đã âm tính, một tỷ lệ nhỏ bệnh nhân vẫn xuất hiện nguy cơ và cần tiếp tục được can thiệp y khoa.

Điều này cũng tương tự như các bệnh lý thấp tim, thấp khớp, Kawasaki, xuất huyết giảm tiểu cầu, viêm cầu thận cấp… xảy ra sau một đợt viêm họng do vi trùng hay nhiễm siêu vi.

Việc điều trị cho bệnh nhân COVID-19 không kết thúc khi xuất viện

Những nghiên cứu về tình trạng hậu COVID vẫn đang được tiếp tục và người từng mắc COVID-19 cần được theo dõi chặt chẽ trong giai đoạn hồi phục. “Khoảng 30% bệnh nhân hậu COVID-19 cần vào viện. Nhiều người dù có xét nghiệm âm tính nhưng chưa thực sự hồi phục về thể chất, thậm chí nhiều người còn rơi vào trầm cảm, căng thẳng. Những F0 từng nguy kịch, phải thở máy vẫn còn di chứng phổi, họ rất cần được chăm sóc” PGS. TS. BS Hồ Thượng Dũng – Phó giám đốc Bệnh viện Thống Nhất (TP.HCM) cho biết.

 

Tài liệu tham khảo:

  • (1) Taquet M, Dercon Q, Luciano S, Geddes JR, Husain M, Harrison PJ (2021) Incidence, co-occurrence, and evolution of long-COVID features: A 6-month retrospective cohort study of 273,618 survivors of COVID-19. PLoS Med 18(9): e1003773. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1003773
  • (2) Nalbandian, A., Sehgal, K., Gupta, A. et al.Post-acute COVID-19 syndrome. Nat Med 27, 601–615 (2021). https://doi.org/10.1038/s41591-021-01283-z

 

Theo Tạp Chí Sức Khỏe

Phản hồi của bạn

Cùng chuyên mục

Lợi ích của việc tư vấn, xét nghiệm HIV/AIDS sớm

Việc xét nghiệm sớm, điều trị kịp thời sẽ mang lại lợi ích nhiều mặt cho người nhiễm HIV. Ngoài ra, việc kết nối họ với các dịch vụ điều trị sớm nhất sẽ tránh …

Chiến dịch mang tính nhân văn K=K (Không phát hiện = Không lây truyền)

Trải qua 3 năm triển khai, Chiến dịch K=K: Không phát hiện = Không lây truyền, đã làm thay đổi về quan niệm nhiễm HIV không còn là bệnh nan y mà là một bệnh …

“Tăng cường phòng chống HIV/AIDS trong bối cảnh dịch COVID-19”

Tháng Hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS đã chính thức được phát động từ năm 2008. Đây là sự kiện quan trọng hàng năm nhằm mục đích tăng cường sự quan tâm của toàn …

Omicron - biến thể mới của SARS-CoV-2 với 32 đột biến đang khiến các nhà nghiên cứu lo ngại

Biến thể SARS-CoV-2 mới có tên khoa học là B.1.1.529, được phát hiện ở lần đầu tiên ở Botswana rồi lan sang Nam Phi và Hồng Kông. Biến thể này hiện được gọi là biến …

Viện Hóa Học tổng hợp thành công Nitazoxanide - hợp chất bào chế thuốc điều trị COVID-19

Viện Hóa học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) đã nghiên cứu tổng hợp thành công hợp chất Nitazoxanide ở quy mô pilot. Đây là hợp chất an toàn dùng để …

Hỗ trợ 24/7
Gửi câu hỏi