Đau vai gáy và việc điều trị bằng phương pháp không dùng thuốc

Đau vai gáy là căn bệnh phổ biến, xảy ra do căng cơ hoặc những nguyên nhân thường gặp. Tuy không ảnh hưởng tính mạng nhưng đau vai gáy khiến người bệnh cảm thấy đau đớn, mệt mỏi, căn bệnh kéo dài khiến tình hình của người bệnh ngày càng trở nặng, không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn ảnh hưởng đến công việc, sinh hoạt, học tập thường ngày của người bệnh. Người đau vai gáy có thể kiểm soát cơn đau bằng các phương pháp dùng thuốc hoặc không dùng thuốc, sử dụng các phương pháp vật lý trị liệu góp phần cải thiện đau, phục hồi sức khỏe.

Một số nguyên nhân gây đau vai gáy

1/ Thoái hóa: Theo tuổi tác, các đốt sống và đĩa đệm ở cổ sẽ mòn dần, có thể bị đau cổ dai dẳng hoặc mạn tính nếu chúng bị thoái hóa. Một số tình trạng bệnh lý cũng khiến cho đốt sống, đĩa đệm hay các bộ phận khác ở cổ bị phá vỡ. Những tình trạng đó bao gồm:

  • Viêm.
  • Chèn ép dây thần kinh.
  • Gãy cổ.
  • Viêm khớp.
  • Thoái hóa đĩa đệm ở cổ.

2/ Do tư thế: Tư thế khi ngủ cũng là một trong những nguyên nhân phổ biến gây đau vai gáy. Khi ngủ dậy vào buổi sáng, cảm thấy cứng, đau ở vùng vai, lưng hay cổ có thể do đã ngủ sai tư thế. Có thể do nằm gối quá cao hoặc tối nằm đè lên vật gì, hoặc do nệm quá cứng… Cơn đau cũng có thể do tư thế không đúng gây ra như khi ngồi làm việc với máy tính, sử dụng điện thoại với tư thế cúi cổ… Cổ không giữ thẳng hàng với cột sống trong thời gian dài có thể làm căng các cơ ở đó.

3/ Stress: Với những người bị stress, bên trong cơ thể sẽ sản xuất ra các hóa chất gây căng thẳng thần kinh, điển hình như cortisol. Đây là các hóa chất cực kỳ nguy hiểm gây phá hủy hệ thống thần kinh và cơ xương khớp trong cơ thể, thậm chí phá hủy hệ thống miễn dịch và tiêu hóa của người bệnh. Đặc biệt khi bị stress thường xuyên các hóa chất này sẽ càng được sản xuất ra nhiều hơn, chúng xâm nhập và tàn phá hệ gân cơ xương khớp, khiến bệnh nhân bị co cứng cơ vùng cổ vai gáy kèm theo đau khớp…

4/ Chấn thương đám rối thần kinh cánh tay: Nếu các dây thần kinh liên kết với tủy sống đến tay bị tổn thương, chúng có thể gây đau cổ. Nếu một chấn thương nào đó ở cổ ảnh hưởng đến đám rối thần kinh này, cơn đau cũng có khả năng xuất hiện ở bàn tay. Một nguyên nhân phổ biến của chấn thương đám rối thần kinh cánh tay là chấn thương kín (blunt force trauma), xảy ra do chấn thương thể thao hoặc tai nạn xe.

5/ Chấn thương đột ngột ở cổ: Chấn thương xảy ra ở cổ khi mà đầu bị bật về phía trước sau đó quay trở lại vị trí cũ rất nhanh. Mọi người thường nghĩ chấn thương này liên quan đến tai nạn xe hơi, nhưng thực tế nó cũng có thể là do các hoạt động thể thao và những chuyển động đột ngột khác gây ra.

6/ Bệnh lý rễ tủy cổ: Đây là tình trạng dây thần kinh bị chèn ép, xảy ra khi các dây thần kinh bắt nguồn từ tủy sống ở cổ bị kích thích gây ra cảm giác đau lan tỏa xuống cánh tay. Mặc dù bệnh lý có thể dẫn đến đau vai gáy nhưng các triệu chứng chính khác bao gồm:

  • Tê ở cánh tay.
  • Có cảm giác như kim chích trong cánh tay.
  • Đau hoặc yếu một phần cánh tay.

Hai nguyên nhân phổ biến nhất của bệnh lý rễ tủy cổ là thoái hóa đốt sống cổ hay viêm khớp cổ và trượt đĩa đệm.

7/ Những nguyên nhân hiếm gặp của đau vai gáy: Có một số nguyên nhân gây đau vai gáy ít phổ biến hơn nhưng chúng có thể nghiêm trọng hơn, bao gồm:

  • Viêm khớp dạng thấp.
  • Ung thư.
  • Chấn thương nghiêm trọng.
  • Tổn thương dây thần kinh, đốt sống hoặc tủy sống.
  • Nhiễm trùng…

Những phương pháp điều trị đau vai gáy

1/ Tập các động tác giãn cơ đơn giản: Người bệnh có thể tập một vài động tác giãn cơ đơn giản, dễ dàng thực hiện tại nhà để giúp giảm đau vai gáy. Tuy nhiên, tư thế khi tập cực kì quan trọng do đó bạn phải làm đúng kĩ thuật mới có thể kiểm soát tốt cơn đau.

2/ Phương pháp xoa bóp: Sử dụng tay tác động sâu vào mô cơ giúp giảm đau nhức cơ. Xoa bóp có đặc điểm là dùng sự khéo léo và sức mạnh của đôi tay là chính để tác động lên huyệt, da thịt, gân khớp của người được xoa bóp một lực thích hợp tạo cho người được xoa bóp cảm giác sảng khoái nhằm làm dịu đi chứng đau mỏi của cơ, khớp, thần kinh. Làm tăng tính đàn hồi của cơ, tăng khả năng làm việc, sức bền cơ và làm giãn những nhóm cơ đã bị co cứng trước đó.

  • Thay đổi tư thế học tập hay làm việc: Nếu đau vai gáy là kết quả từ việc ngồi không đúng tư thế, hãy cố gắng ngồi thẳng lưng và xem lại độ cao của bàn ghế đang sử dụng. Xem lại thói quen khi ngồi viết hoặc sử dụng điện thoại.

3/ Vật lý trị liệu: Vật lý trị liệu đau vai gáy là liệu pháp điều trị được nhiều bệnh nhân lựa chọn vì những lợi ích sau đây:

  • Không dùng thuốc tránh được nhiều tác dụng phụ có hại cho dạ dày, gan, thận.
  • Không phẫu thuật, hạn chế nhiều rủi ro, tiết kiệm chi phí.
  • Giảm đau nhanh chóng, ngăn ngừa cơn đau tái phát.
  • Hạn chế co cứng khớp cổ hiệu quả.
  • Tăng lưu thông máu đến vùng vai gáy và cổ.
  • Giúp các cử động ở vùng cổ và vai gáy trở lại bình thường và linh hoạt hơn.

Vật lý trị liệu có thể giảm bớt các cơn đau vai gáy tùy thuộc vào nguyên nhân gây ra tình trạng này. Chuyên gia vật lý trị liệu sẽ giúp người bệnh điều trị khu vực bị ảnh hưởng với các chỉ định điều trị cho từng cá nhân. Mục tiêu của phương pháp này là tăng cường sức mạnh cơ bắp ở khu vực bị tổn thương, đồng thời giải tỏa căng thẳng cho các cơ. Vật lý trị liệu như sóng xung kích, sóng ngắn, siêu âm… là những phương pháp hỗ trợ điều trị bảo tồn vừa an toàn lại hiệu quả đang được rất nhiều người áp dụng chữa trị hiện nay.

Các phương pháp vật lý trị liệu:

  • Siêu âm trị liệu: Tác dụng đầu tiên của siêu âm trong tổ chức là tác dụng cơ học, do sự lan truyền của sóng siêu âm gây nên những thay đổi áp lực tương ứng với tần số siêu âm, tạo nên hiện tượng gọi là “xoa bóp vi thể”.
  • Sóng ngắn: Khác với các phương pháp nhiệt bề mặt chỉ tác dụng nhiệt ở nông, nhiệt do sóng ngắn tạo ra là nhiệt sâu, hay nhiệt khối, còn gọi là nội nhiệt, tức là năng lượng lý học trực tiếp truyền theo 3 chiều của khối tổ chức, năng lượng này chuyển thành nhiệt. Nhiệt khối làm cho cơ thể dễ chịu (hợp sinh lý) hơn nhiệt bề mặt, làm dịu và giảm căng thẳng của hệ thần kinh thực vật, do đó có tác dụng giảm đau ở nội tạng. Tác dụng giảm đau còn do tăng tuần hoàn cục bộ làm tăng thải trừ các sản phẩm chuyển hóa, tái hấp thu các dịch tiết bị tích tụ, ngoài ra tăng nhiệt còn làm giãn và giảm trương lực cơ vân. Ngoài ra, với liều điều trị nhiệt khối gây giãn mạch, giảm ứ đọng, tăng cường lưu lượng máu lưu thông. Ngược lại với liều mạnh và thời gian kéo dài lại có tác dụng co mạch thậm chí đe dọa tắc mạch.

Khi điều trị băng sóng ngắn kết hợp với vận động liệu pháp sẽ làm tăng nhanh sự dẫn truyền thần kinh vận động, điều này đáp ứng tốt cho công việc phục hồi chức năng.

  • Sóng xung kích: Đây là phương pháp không xâm lấn mới để điều trị đau. Liệu pháp sóng xung kích ngoài cơ thể thường được dùng trong vật lý trị liệu, chấn thương chỉnh hình và y học thể thao. Những ứng dụng thường gặp là rối loạn dây chằng gân mãn tính, đau lưng cổ. Những chỉ định thường gặp bao gồm: đau vai, viêm mỏm trên lồi cầu, đau lưng, đau gân gót, viêm gân bánh chè và các điểm đau. Thiết bị đa năng sử dụng sóng xung kích (shockwave) tạo ra sóng âm năng lượng cao tác động đến những điểm đau, phần mềm bị tổn thương qua đó thúc đẩy quá trình làm lành một số rối loạn cơ xương khớp mãn tính, tiền mãn tính hoặc bán cấp. Phương pháp điều trị này giúp cải thiện hệ thống vi mạch máu, thúc đẩy quá trình trao đổi chất, có tác dụng giảm đau cũng như phân hủy vôi hóa gân cơ. Với những bệnh nhân đang trong quá trình phục hồi chức năng, phương pháp trị liệu bằng sóng xung kích có thể kết hợp với kỹ thuật xoa bóp, nắn xương, kéo giãn gân cơ… để kết quả điều trị được tốt nhất. Bệnh nhân cần khám lâm sàng, chụp MRI, CT hoặc siêu âm để được bác sĩ chẩn đoán và xem xét các chống chỉ định trước khi thực hiện điều trị bằng song xung kích.

4/ Laser cường độ cao: được chỉ định trong trường hợp đau cơ và khớp thứ yếu, co thắt cơ, đau và cứng khớp liên quan đến viêm khớp. Ứng dụng cực hiệu quả vào khu vực điều trị và chiều sâu của các mô được xác định.

Liệu pháp laser cường độ cao có ảnh hưởng mạnh mẽ lên các mô ở người. Các tác dụng lâm sàng đáng kể nhất là:

  • Tác dụng giảm đau.
  • Tác dụng kích thích sinh học.
  • Tác dụng chống viêm.
  • Tác dụng chống phù nề.
  • Tác dụng làm giãn mạch.

Ngoài việc tuân thủ theo lời chỉ dẫn của các bác sĩ trong quá trình tập vật lý trị liệu, phục hồi chức năng người bệnh khi bị đau vai, gáy nên nghỉ ngơi, hạn chế vận động ít ngày, bổ sung một số khoáng chất và vitamin, luyện tập thể dục thể thao với các bài tập phù hợp; tránh căng thẳng cũng là những cách giúp bệnh sớm hồi phục đau vai gáy.

BS CKII Huỳnh Tấn Vũ

Giảng viên Đại học Y Dược TP.HCM

Trưởng Đơn vị Điều trị ban ngày

Cơ sở 3 BV Đại học Y Dược TP.HCM

Theo Tạp Chí Sức Khỏe

Phản hồi của bạn

Cùng chuyên mục

Xoa bóp bấm huyệt trị liệu - Nghệ thuật chăm sóc sức khỏe bằng đôi tay

Để bảo vệ sức khỏe, phòng bệnh, chữa bệnh, hướng đến mục tiêu sống lâu, sống khỏe và sống có ích, bên cạnh các phương pháp không dùng thuốc như: vật lý trị liệu, châm …

Collagen nào nên thuốc cho khớp?

Dùng collagen để làm đẹp, để mong khỏe mạnh, đang là “mốt” dù không biết tốt là tốt cho ai: cho người mua hay cho người ... bán, trong thời buổi vàng thay lẫn lộn …

Bớt đau khác xa lành bệnh!

Không ai vui gì khi mỗi lần xoay trở phải than thầm, thậm chí kêu trời, vì ... đau! Không bệnh nhân nào muốn nuôi bệnh, trừ khi bệnh giả đò, trừ khi bệnh nhõng …

Đau như … chuột rút

Đau do chuột rút cơ bắp, chắc ai cũng từng 1 hoặc vài lần gặp. Tuy chỉ kéo dài từ vài giây đến vài phút, nhưng gây đau điếng cho khổ chủ, bởi chân đột …

Trò chuyện cùng PGS BS Lê Anh Thư: Vẫn mãi như mùa Xuân với tình yêu Nghề, yêu Đời!

Trước hết, Tạp chí Sức Khỏe kính gửi đến chị và gia đình lời chúc mừng năm mới Hạnh phúc và An Khang. Cám ơn chị đã dành cho Tạp chí cuộc Trò chuyện khi …

Hỗ trợ 24/7
Gửi câu hỏi