Chiều cao hay cân nặng quan trọng hơn?

Trong quá trình phát triển thể chất của trẻ em, vấn đề tăng cân mỗi tháng đặc biệt quan trọng, cần theo dõi sát sao để đánh giá chế độ ăn của trẻ có phù hợp chưa, nhằm có điều chỉnh kịp thời. Chỉ cần không lên cân liên tục trong 3 tháng thì chiều cao của bé sẽ không thể tăng được. Mà trẻ em thì chỉ có lứa tuổi nhỏ để tăng chiều cao. Đến hết giai đoạn tăng trưởng thì chỉ có thể “vỗ béo tăng cân” chứ không thể cao hơn được. Vì vậy trong thời kỳ trẻ em, việc tăng trưởng chiều cao tối đa cho trẻ là vấn đề quan trọng.

 

Chiều cao của trẻ bị ảnh hưởng một phần bởi yếu tố di truyền của cha mẹ. Tuy nhiên, yếu tố dinh dưỡng góp phần rất quan trọng vào tầm vóc trẻ, đây là một điều dễ dàng nhận thấy trong thực tế khi những trẻ em mang gen ba mẹ thấp bé nhưng nếu được nuôi dưỡng trong môi trường dinh dưỡng tốt từ nhỏ, khi lớn lên đều rất to cao. Yếu tố vận động thể chất (thể dục thể thao) đóng góp đến 20% chiều cao của một người. Ngoài ra trẻ cần ngủ sớm, ngủ say đủ giấc, tắm nắng nhẹ 20 phút mỗi ngày, môi trường sạch ít ô nhiễm bệnh tật… cũng giúp trẻ đạt chiều cao vượt mức di truyền cho phép.

Có 3 giai đoạn trẻ tăng trưởng rất nhanh về chiều cao mà phụ huynh cần quan tâm chăm sóc dinh dưỡng thật tốt cho trẻ: thời kỳ trong bào thai, dưới 3 tuổi và tiền dậy thì – dậy thì. Bà mẹ mang thai cần tăng đủ 10-12 kg trong 9 tháng và uống 2 ly sữa mỗi ngày để con cao đạt 50cm lúc sanh là tốt. Trong năm đầu trẻ tăng 25cm, 2 năm kế tăng 10cm mỗi năm là giai đoạn tích lũy. Đến tuổi dậy thì sẽ tăng tốc 10-12cm/năm trong một đến hai năm rồi sẽ chậm dần và ngưng cao ở tuổi 25-30 tuổi. Có thể ước tính chiều cao lúc trưởng thành của trẻ bằng cách lấy chiều cao lúc 2 tuổi nhân cho 2. Ví dụ trung bình trẻ 2 tuổi cao 85cm, hy vọng lúc trưởng thành con đạt 170cm nếu tiếp tục chăm sóc tốt.

 

Các yếu tố dinh dưỡng ảnh hưởng quan trọng đến chiều cao trẻ là năng lượng, lượng đạm, lysin, canxi, sắt, kẽm, vitamin A, vitamin D, I ốt… cần cung cấp đủ trong suốt quá trình tăng trưởng của trẻ. Vì vậy trong quá trình điều chỉnh lượng ăn và lượng sữa cho trẻ, cần chú ý đủ lượng chất đạm (tùy độ tuổi, 30g thực phẩm giảu đạm trong một chén cháo hoặc 50-70g thịt cá mỗi bữa khi trẻ ăn cơm), sử dụng gia vị chứa I ốt và lượng sữa tối thiểu trong một ngày từ 6 tháng tuổi trở lên là 600ml, nếu đạt 800-1000ml một ngày thì sẽ an tâm về lượng canxi hỗ trợ tối đa chiều cao cho trẻ. Và chú ý rằng: Trẻ ăn nhiều hơn uống sữa thì sẽ mập mà không cao tốt, nhưng nếu uống sữa nhiều hơn ăn thì sẽ cao tốt hơn.

Sữa là một loại thực phẩm hoàn hảo đặc biệt cho chiều cao vì trong sữa có đầy đủ tất cả các thành phần dinh dưỡng cần thiết (có đạm, béo, canxi, đường lactose…). Một chế độ ăn nếu thiếu sữa sẽ khó cung cấp đủ hàm lượng canxi- chất khoáng cấu trúc cơ bản của xương cho sự tăng trưởng chiều cao. Vì vậy mà sữa mới luôn được đưa vào bữa ăn hàng ngày cho trẻ và cung cấp ít nhất là 3 lần cho trẻ mỗi ngày.

 

Việc lựa chọn loại sữa nào phù hợp cho trẻ trong từng thời điểm cũng là vấn đề phụ huynh cần quan tâm. Ngoài tiêu chí chọn loại sữa sản xuất phù hợp với độ tuổi của trẻ, cần quan tâm đến chất lượng của sữa, có đầy đủ các chất dinh dưỡng, an toàn, nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm… Sau tuổi bú mẹ, trẻ cần tiếp tuc nguồn sữa tiếp theo để cung cấp các dưỡng chất thiết yếu cho chiều cao và cân nặng. Trẻ trên 6 tuổi nếu có tình trạng dinh dưỡng bình thường hoặc thừa cân béo phì thì nên dùng loại sữa không béo không đường với lượng tối thiểu 600ml/ ngày và duy trì cho tới lớn. Sữa cũng đầy đủ dinh dưỡng như một bữa ăn 4 món, là thực phẩm lý tưởng để ăn bù khi bệnh ăn ít hay biếng ăn.

Cần thiết lập thói quen yêu thích vận động cho trẻ qua lối sống năng động và thể dục thể thao hàng ngày, không ỷ lại vào tivi, trò chơi điện tử, ipad… Có thể hỏi ý kiến trẻ để chọn ra 2 môn thể thao yêu thích để tập cách ngày mỗi thứ 2,4,6 hay thứ 3,5,7. Vận động tích cực (tim nhanh, thở hổn hển, mặt hồng hào, ra mồ hôi…) trong tối thiểu 30-45 phút và ít nhất 5 ngày trong một tuần. Trong lúc tập luyện, chạy nhảy, sẽ kích thích sản xuất các hormone tăng trưởng giúp trẻ phát triển chiều cao rất tốt. Đặc biệt khi môi trường tập luyện có ánh nắng nhẹ vào buổi sáng hoặc chiều tối sẽ giúp da tạo ra nhiều vitamin D giúp hấp thu và chuyển hóa tốt chất canxi cho xương. 

Trẻ cần được ngủ sớm vào buổi tối khoảng 9-10 giờ để trẻ đạt giấc ngủ say vào lúc 11-12 giờ đến 2 giờ sáng, não sẽ tiết ra nhiều nội tiết tố tăng trưởng để xương trẻ “dài ra trong giấc ngủ”. Ngủ trễ, thức khuya sẽ làm giảm lượng hormone này. 

Bộ xương của chúng ta cần được bổ sung đủ các khoáng chất tạo xương cho đến 25-30 tuổi, sau đó thì quá trình hủy xương sẽ nhiều hơn quá trình tạo xương mặc dù vẫn được dinh dưỡng tốt. Do đó cần cung cấp kiến thức về dinh dưỡng và vận động cho trẻ tự giác thực hiện thì sẽ giúp cho tầm vóc các thế hệ trẻ cải thiện được nhiều hơn.

BS CKI Đào Thị Yến Thủy

Trưởng Khoa DD – BV Quốc tế Hạnh Phúc

Theo Tạp chí Sức Khỏe

 

 

 

 

Phản hồi của bạn

Cùng chuyên mục

Phòng tránh rối loạn tiêu hóa cho trẻ mùa “ăn Tết”

Tết, quả là mùa hội của trẻ em. Xúng xính trong những bộ quần áo đẹp, trẻ được cha mẹ đưa đi chơi, thăm họ hàng, bạn bè và thích nhất là được ăn uống …

Rượu - Nhân sâm và vòng đời

Từ lâu, rượu đã trở thành một nguồn cảm hứng bất tận cho những nhà thơ, nhà văn trên thế giới - nói chung và Việt Nam - nói riêng. Không chỉ là nét văn …

Tết - Những vấn đề sức khỏe thường gặp

Mỗi khi Tết đến Xuân về, chúng ta ai cũng mong muốn những điều tốt đẹp nhất đến cho bản thân, gia đình và những người thân quen. Đây cũng là khoảng thời gian quý …

Nghệ thuật “ăn Tết”

Thật khác thường khi “Ăn Tết” mà không có món thịt kho trứng hay món thịt đông, không có bánh chưng, bánh tét, chả lụa, lạp xưởng… và trong góc nhà không có sự hiện …

Giảm cân ăn Tết

Sở thích của phụ nữ là làm đẹp, vì vậy, nhu cầu giảm cân, giữ dáng ở phụ nữ thường nhiều hơn nam giới. Để có được dáng đẹp, cơ săn chắc và thần thái …

Hỗ trợ 24/7
Gửi câu hỏi