Cảnh báo sốt xuất huyết nhập viện trễ – Biến chứng nguy hiểm

Sốt xuất huyết hiện đang vào đỉnh dịch. Nhưng nguy hiểm hơn là tại các Bệnh viện Nhi đã ghi nhận những trường hợp trẻ nhập viện trễ, dẫn đến diễn biến nặng và nguy hiểm. Cuộc trao đổi cùng BS CKII Nguyễn Minh Tiến – PGĐ Bệnh viện Nhi Đồng TP về những lưu ý trong mùa SXH năm nay.

1/ Thưa BS, những nhóm đối tượng nào thường dễ chủ quan bỏ qua việc nhận diện sớm những dấu hiệu của SXH, thưa BS?

BS Minh Tiến: Trên thực tế, có 3 nhóm đối tượng hay chủ quan và bỏ sót, hoặc nhận biết sốt xuất huyết trễ:

  • Các trẻ dưới 1 tuổi: các trẻ thường sốt, ho, sổ mũi hoặc có thể tiêu chảy, ói thường được gia đình nghĩ đến những bệnh liên quan đến hô hấp và tiêu hóa. Trong khi đó, theo các nghiên cứu sốt xuất huyết kèm triệu chứng của tiêu hóa hoặc hô hấp chiếm tỉ lệ 15% đến 20%. Khác với ở người lớn, trẻ lớn, sốt xuất huyết thường chỉ là sốt đơn thuần.
  • Nhóm trẻ từ 5 tuổi đến 12 tuổi: ở độ tuổi này trẻ thường phát triển thừa cân, khi trẻ bị sốt xuất huyết, sẽ dễ dẫn đến tình trạng sốc, diễn tiến đưa đến suy hô hấp nhanh, nguy hiểm đến tính mạng trẻ.
  • Nhóm trẻ từ 12 tuổi đến 16 tuổi: Ở độ tuổi này (tuổi dậy thì) các em có sức chịu đựng tốt hơn: mặc dù sốt, các em vẫn có thể đi học bình thường, không than phiền với gia đình đến khi gia đình nhận biết được thì bệnh đã trở nặng. Nếu trẻ sốt trên 2 ngày thì bắt buộc phải đưa đến bệnh viện thăm khám.

2/ Nhiều gia đình khi con sốt thì rất lo nhưng khi con hết sốt thì nghĩ là con hết bệnh và thường chủ quan sẽ không bao giờ có thể mắc bệnh lại. Đó là lý do làm cho trẻ có khả năng nhập viện trễ hơn và bệnh có thể diễn biến nặng hơn không thưa bác sĩ?

BS Minh Tiến: Sốt xuất huyết thường có hai giai đoạn. Giai đoạn sốt đầu tiên từ 2-3 ngày, thậm chí có thể kéo đến 6 ngày. Nếu trẻ hết sốt thì có thể đang trong quá trình phục hồi, nhưng có những em bé hết sốt nhưng vẫn nằm một chỗ, không chơi, không ăn uống thì lưu ý đây có thể là triệu chứng vào tình trạng sốc sốt xuất huyết. Những trường hợp này thường đi kèm với triệu chứng xuất huyết niêm mạc như chảy máu mũi, chảy máu chân răng, ói ra máu… Chúng ta phải cảnh giác khi trẻ có những dấu hiệu: bứt rứt, lăn lộn, đau bụng, chảy máu cam, chảy máu nướu răng, chân răng, tay chân lạnh… Đặc biệt lưu ý trong mùa mưa, phụ huynh khi thấy con trẻ bị sốt phải nghĩ ngay đến sốt xuất huyết vì có nhiều phụ huynh sẽ nghĩ con mình có thể bị cảm cúm thông thường hay thậm chí lo ngại nhiễm bệnh Covid-19 vì đây là đang đại dịch toàn cầu.

3/ Thưa BS, trẻ em bị béo phì có thể dễ bị tình trạng sốc sốt xuất huyết hơn so với những trẻ thông thường. Ngoài ra, còn những đối tượng nào hay nguy cơ nào khác khiến cho trẻ có thể dễ bị sốc hơn? Có dấu hiệu cảnh báo nào để gia đình có thể dễ dàng nhận biết con của mình đang có dấu hiệu trở nặng?

BS Minh Tiến: Những em bé dư cân được đưa vào diện nguy cơ sốc với những phản ứng mạnh hơn. Ngoài ra, những trường hợp em bé bị xuất huyết tiêu hóa (ói ra máu, tiêu phân đen) hoặc tổn thương gan nhiều (men gan > 500 đv/L) sẽ dễ rơi vào tình trạng sốc hơn so với những bé không bị tổn thương gan. Chính vì vậy, nếu em bé có biểu hiện ói, đau bụng hạ sườn phải (vị trí của gan) có thể sẽ phải xét nghiệm, vì đây là trường hợp sốt xuất huyết cảnh báo, phải đến bệnh viện ngay để có thể được điều trị sớm và tích cực. Những trường hợp xuất huyết niêm có biểu hiện ói ra máu, đi cầu ra phân đen, li bì, tay chân lạnh phải được đưa đến bệnh viện gấp để có thể chẩn đoán và điều trị một cách nhanh chóng, ngay cả vào ban đêm. Nhiều phụ huynh thường để con đến sáng mới đi bệnh viện, khi đó, bệnh đã chuyển sang nghiêm trọng hơn và quá trình điều trị sẽ gặp nhiều khó khăn.

4/ Đối với những trường hợp sốt xuất huyết nặng có thể nói đe dọa đến tính mạng của em bé thậm chí chỉ trong vài giờ đồng hồ. Bác sĩ có thể đưa ra một vài lời khuyên cho gia đình: điều gì nên làm và không nên làm?

BS Minh Tiến: Theo phân loại của Tổ chức Y tế thế giới bao gồm các dạng: sốt xuất huyết, sốt xuất huyết cảnh báo và sốt xuất huyết nặng. Sốt xuất huyết dạng nhẹ thường được điều trị tại nhà, gia đình cần lưu ý phải chăm sóc theo chỉ dẫn của bác sĩ, cho trẻ uống nhiều nước để tránh cô đặc máu. Ngoài ra, nên lưu ý không cho bé ăn những thức ăn có màu đen và đỏ vì khó xác định màu thực phẩm hay máu. Tuyệt đối không được cạo gió cho các bé vì sẽ làm tổn thương da và mạch máu bên trong. Đưa trẻ đến bệnh viện ngay nếu trẻ có một trong các dấu hiệu sau: đau bụng, bứt rứt, lăn lộn, chảy máu cam, chảy máu chân răng, lợi, ói ra máu, tiêu phân đen, tay chân lạnh, ẩm, nằm một chỗ không chơi, than mệt.

5/ Phân biệt sốt trong SXH và các dạng sốt khác. Dùng thuốc hạ sốt như thế nào cho an toàn, thưa BS?

BS Minh Tiến: Khi một trẻ bị sốt, đặc biệt trong mùa mưa thì chúng ta phải nghĩ đến sốt xuất huyết, ngoài những nguyên nhân sốt khác như nhiễm siêu vi hoặc tay chân miệng… vì sốt xuất huyết có thể diễn biến rất nặng và gây ra nhiều biến chứng. Đặc biệt khi thấy trẻ bị sốt và đã dùng thuốc hạ sốt nhưng vẫn không hết sốt trong thời gian trên 1-2 ngày rồi, thì phải đưa trẻ đến bác sĩ để thăm khám, xét nghiệm.

6/ Thưa bác sĩ, hiện nay đã có vaccine ngừa sốt xuất huyết chưa?

BS Minh Tiến: Hiện nay đã có vaccine ngừa sốt xuất huyết được cấp phép sử dụng tại các quốc gia như Mexico, Philippines, Brazil, Peru, Costa Rica, Venezuela, Indonesia, Bolivia, Campuchia, Thái Lan, Guatemala, Paraguay, Malaysia, Singapore, Áo, Bỉ, Bulgaria, Croatia, Cộng hòa Síp, Cộng hòa Séc, Đan Mạch, Pháp, Đức, Hy Lạp, Hungary, Hà Lan, Ba Lan, Bồ Đào Nha, Rumani, Slovakia, Slovenia, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Vương quốc Anh, Na Uy, Hoa Kỳ. Riêng tại Việt Nam, hiện nhóm nghiên cứu đã trình kết quả nghiên cứu lên Hội đồng đạo đức (Bộ Y tế) chờ nghiệm thu và cấp phép.

7/ Thưa bác sĩ, nếu đã từng bị sốt xuất huyết thì có thể bị lại hay không?

BS Minh Tiến: Sốt xuất huyết có 4 dạng: DEN-1, DEN-2, DEN-3, DEN-4 như vậy về nguyên tắc một người có thể bị 4 lần sốt xuất huyết vì những dạng này không bảo vệ chéo cho nhau. Ví dụ, nếu đã từng nhiễm DEN-1 thì sau này chúng ta sẽ không bị nhiễm DEN-1 một lần nữa vì chúng ta đã có kháng thể chống lại.

 Xin cám ơn BS!

BS CKII Nguyễn Minh Tiến – PGĐ Bệnh viện Nhi Đồng TP

Khuê Khuê – PV

Theo Tạp chí Sức Khỏe

Phản hồi của bạn

Cùng chuyên mục

Nhận diện, Phòng ngừa bệnh Tay Chân Miệng ở trẻ em

Theo ghi nhận từ các cơ sở khám chữa bệnh trẻ em trên cả nước, bệnh Tay Chân Miệng (TCM) vẫn là căn bệnh khiến các bậc phụ huynh rất lo lắng vì những ảnh …

Hội chứng ngưng thở khi ngủ “kẻ thù” của giấc ngủ con trẻ

Hội chứng ngưng thở khi ngủ là tình trạng hơi thở bị gián đoạn trong giấc ngủ. Những khoảng ngưng thở này ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và làm cho trẻ cảm thấy …

Hạ đường huyết sơ sinh: Tầm soát và phòng ngừa

Đường huyết là chất đường glucose di chuyển trong dòng máu, cung cấp năng lượng nuôi các tế bào trong cơ thể. Đây là một trong những nguồn năng lượng quan trọng nhất của các …

Ung thư trẻ em - Có phải là dấu chấm hết?

Mỗi năm trên thế giới có thêm khoảng 160.000 trẻ em bị ung thư và khoảng 90.000 trẻ chết do ung thư. Tính trên toàn dân số, ung thư trẻ em chiếm khoảng 1-2% tổng …

Mỗi năm đến hè… phụ huynh phát rầu

Sau một năm học vất vả cùng những đợt thi căng thẳng, các em học sinh bắt đầu bước vào kỳ nghỉ hè để thư giãn và phục hồi năng lượng. Thế nhưng, đây cũng …

Hỗ trợ 24/7
Gửi câu hỏi