Bệnh tay-chân-miệng ở trẻ em – Đừng lo lắng thái quá nhưng cũng đừng chủ quan

Số trẻ mắc bệnh Tay Chân Miệng (TCM) trong thời gian hiện nay đang gia tăng với tốc độ rất nhanh. Lượng trẻ nhập viện ồ ạt khiến các bệnh viện Nhi hiện nay trở nên quá tải và các gia đình cực kỳ lo lắng.

1/ Tình hình bệnh TCM năm nay đang diễn ra như thế nào, thưa BS?

So với cùng kì năm trước, tổng số lượng bệnh TCM từ đầu năm đến nay vẫn không có sự chênh lệch đáng kể. Tuy nhiên, từ giữa tháng 9 thì số lượng bệnh TCM tăng vọt gấp 4 lần so với những tuần trước, số lượng bệnh nặng cũng tăng theo. Lượng bệnh nội trú tăng thì dĩ nhiên bệnh ngoại trú còn nhiều hơn nữa.

Trong khoa vào thời điểm này trung bình có khoảng 110 – 120 trường hợp TCM đang điều trị nội trú. Số lượng nhập – xuất ở bệnh viện hiện nay rất nhiều, có nguy cơ làm tăng khả năng lây lan chéo giữa các bệnh nội viện. Bệnh TCM đã có phác đồ chung của quốc gia. Tất cả các tỉnh đều có khả năng điều trị tại chỗ. Tỉ lệ bệnh diễn tiến nặng chỉ chiếm khoảng 10%, nên những trường hợp mắc bệnh TCM nhẹ hoàn toàn có thể điều trị ngoại trú theo phân tuyến của Bộ Y tế.

2/ Thưa BS, có phải năm nay độc lực của chủng vi-rút EV71 gây bệnh TCM là virus từng gây dịch TCM 2011, làm gia tăng bệnh và làm bệnh nặng hơn hay không?

Vào năm 2011, 2012 lượng bệnh TCM tăng nhanh và tỉ lệ bệnh nặng cũng rất cao, số ca tử vong rất nhiều. Một số chuyên gia đã tiến hành phân tích và phát hiện tác nhân gây bệnh TCM nặng là vi-rút EV71 thuộc phân nhóm C4 (2011, 2012), còn những năm dịch nhẹ thuộc các phân nhóm vi-rút khác. Người ta dự báo năm nay có thể có dịch nặng như những năm 2011, 2012. Do đã có một số kinh nghiệm trong phòng chống dịch những năm trước đó và đã có phác đồ chuẩn ngay khi dịch bùng phát, nên tính đến thời điểm hiện tại mọi chuyện vẫn đang trong tầm kiểm soát của y tế.

3/ Những biểu hiện của bệnh và những biến chứng là gì, thưa BS?

Thường bệnh TCM sẽ có những biến chứng về thần kinh, hô hấp, tuần hoàn. Trong đó, biến chứng thần kinh là biến chứng sớm nhất. Dấu hiệu của bệnh TCM cần phải lưu ý là sốt cao liên tục không đáp ứng với các thuốc hạ sốt, trẻ giật mình, chới với, run tay chân, đi loạng choạng… Cụ thể trong vòng 30 phút mà trẻ có 2-3 lần giật mình thì phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám. Nếu không được xử trí kịp thời, trẻ có thể có một số biểu hiện khác kèm theo như thở mệt, tím tái, ho ra máu, co giật, hôn mê… Lúc này trẻ đã vào giai đoạn rất trễ, sẽ để lại di chứng cho dù được cứu sống do tổn thương não không phục hồi, có những trường hợp phải thở máy, phải điều trị thời gian dài tại bệnh viện hoặc nặng hơn là tử vong.

 

4/ Nguyên nhân dẫn đến tử vong ở trẻ mắc bệnh TCM là gì? Tỉ lệ diễn tiến bệnh nặng như thế nào, thưa BS?

Nguyên nhân chính là do vi-rút tấn công vào khu vực não, thân não và tim làm tổn thương nặng ở não bộ, hệ thống tim mạch biểu hiện triệu chứng thần kinh, suy hô hấp và tuần hoàn. Nếu bệnh được phát hiện sớm, phân độ đúng và được can thiệp theo từng bước, từng cấp độ thì có thể ngăn ngừa bệnh tiến triển nặng hơn. Nếu phát hiện và can thiệp trễ, vi-rút đã tấn công lên thân não thì dù có làm mọi cách thì khả năng cứu sống thấp và để lại di chứng nặng rất cao.

5/ Thưa BS, phòng ngừa cho trẻ trong thời gian tới bằng cách nào?

Hiện nay bệnh TCM chưa có vắc-xin, vì vậy, cần nâng cao ý thức trong việc phòng ngừa bệnh. Tác nhân bệnh có thể bị tiêu diệt dễ dàng bằng cách vệ sinh môi trường, vệ sinh cá nhân, đặc biệt vệ sinh đôi bàn tay là việc làm cần thiết để tiêu diệt, hạn chế lây lan mầm mống gây bệnh. Việc này không chỉ riêng cho trẻ mà cả phụ huynh, những người chăm sóc trẻ cần ý thức. Nếu phát hiện trẻ mắc bệnh, cần kiên quyết cách ly tuyệt đối, tránh lây cho những trẻ khác.

Cần lưu ý: có nhiều trường hợp nguồn lây cho trẻ từ phụ huynh, người chăm sóc trẻ. Theo một số ghi nhận từ năm 2011, số trẻ ở nhà không đi học nhưng lại mắc bệnh TCM cao hơn nhóm đến trường, được các thầy cô chăm sóc, vệ sinh và có những biện pháp xử lý, cách ly kịp thời khi phát hiện trẻ mắc bệnh.

6/ Độ tuổi có khả năng mắc TCM và có khả năng bị biến chứng nhiều nhất là bao nhiêu?

Bệnh TCM xảy ra ở mọi lứa tuổi, kể cả người lớn cũng có khả năng mắc bệnh. Tuy nhiên, nhóm thường gặp là trẻ dưới 5 tuổi. Trong đó, nhóm dưới 3 tuổi có nguy cơ mắc bệnh và có khả năng diễn tiến bệnh nặng cao. Nhóm trẻ trên 5 tuổi thường có kháng thể hoặc trong quá trình sống đã từng tiếp xúc với vi-rút nhưng không phát bệnh, nên đã có những kháng thể chống lại bệnh. Vì vậy, những trẻ càng nhỏ thì càng có nguy cơ mắc bệnh cao.

 

7/ Trong những trường hợp nào, phụ huynh có thể chăm sóc, theo dõi trẻ tại nhà và ngược lại, trường hợp nào nên đưa trẻ đến bệnh viện?

Hiện nay, với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, các phương tiện truyền thông, việc tìm hiểu thông tin cũng như những dấu hiệu nhận biết về bệnh TCM rất dễ dàng. Tuy nhiên, với tốc độ phát triển bệnh nhanh và mạnh trong giai đoạn hiện nay, cần phải lưu ý: Nếu trẻ có biểu hiện bệnh TCM thì nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán và hướng dẫn cho việc chăm sóc, theo dõi tại nhà. Nếu trẻ sốt quá 24 tiếng và không có đáp ứng với thuốc hạ sốt nên nhập viện theo dõi.

 

8/ Bệnh TCM có khả năng bị tái phát lại hay không và có biến chứng nặng hơn ở những lần sau hay không, thưa BS?

Bệnh TCM có thể bị lặp lại nhiều lần ở trẻ bởi nhiều tác nhân vi-rút khác nhau. Tuy nhiên, một số trường hợp vào thời điểm phát dịch, bệnh nhi chỉ có hiện tượng loét miệng nhưng vẫn được chẩn đoán là TCM để tránh bị bỏ sót.

9/ Khi trẻ đã được chẩn đoán bị TCM và được chỉ định chăm sóc tại nhà thì nên chăm sóc trẻ như thế nào?

Đối với bệnh này, phụ huynh cũng không cần quá lo lắng nhưng cũng không được chủ quan. Điều quan trọng nhất là cách ly trẻ để tránh lây lan. Vẫn tắm rửa trẻ bằng những dung dịch, xà phòng sát khuẩn thông thường. Giữ chế độ ăn đầy đủ dưỡng chất, không cần kiêng cữ. Nên cho trẻ ăn đồ mát để những vết loét đỡ đau nhức, giúp trẻ ăn uống dễ dàng và vết loét mau lành hơn. Nên cách ly trẻ khoảng 1 tuần lễ. Vào ngày thứ 8, trẻ có thể đi học trở lại.

 

10/ Phụ huynh cần làm gì để bảo vệ trẻ khỏi các tác nhân gây bệnh TCM, thưa BS?

Trong tình hình bệnh TCM đang gia tăng như hiện nay và có những trường hợp bệnh nặng, phụ huynh cần trang bị cho mình kiến thức về bệnh để nhận biết và xử lý kịp thời, chăm sóc đúng cách và phát hiện dấu hiệu nặng để đến bệnh viện. Hiện tại tất cả các cơ sở y tế ở Việt Nam đều có thể điều trị được bệnh này. Không nên tập trung vào các đơn vị tuyến cuối để tránh lây nhiễm chéo và gây tình trạng quá tải cho các bệnh viện tại đây.

Bệnh TCM hiện nay chưa có vắc-xin nên việc phòng ngừa lây nhiễm, phòng ngừa mắc bệnh bằng cách vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường là quan trọng nhất, kể cả phụ huynh và người chăm sóc trẻ. Khi mắc bệnh nên cách ly trẻ tại nhà nhằm tránh lây lan cho cộng đồng.

Tư vấn chuyên môn:

BS CKII Đỗ Châu Việt

– Trưởng khoa nhiễm BV Nhi Đồng 2

Kim Ánh

Theo Tạp chí Sức Khỏe – khoe24h.vn

Phản hồi của bạn

Cùng chuyên mục

Chăm sóc bệnh nhân Tay Chân Miệng như thế nào?

Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây từ người sang người do siêu vi đường ruột gây nên. Bệnh có thể xảy ra quanh năm, chủ yếu ở những trẻ lứa tuổi …

Nhận diện, Phòng ngừa bệnh Tay Chân Miệng ở trẻ em

Theo ghi nhận từ các cơ sở khám chữa bệnh trẻ em trên cả nước, bệnh Tay Chân Miệng (TCM) vẫn là căn bệnh khiến các bậc phụ huynh rất lo lắng vì những ảnh …

Bệnh Tay Chân Miệng - Coi chừng biến chứng

Bệnh tay chân miệng là bệnh lây truyền cấp tính thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt ở những trẻ dưới 5 tuổi - lứa tuổi đi học mẫu giáo, nhà trẻ. Bệnh thường xảy …

Bệnh tay-chân-miệng

Bệnh tay-chân-miệng (Sức Khỏe – khoe24h) Bệnh tay-chân-miệng là bệnh truyền nhiễm lây từ người sang người, dễ gây thành dịch do vi rút đường ruột gây ra.   Hình minh họa. (Ảnh internet) Hai nhóm tác nhân gây …

Hỗ trợ 24/7
Gửi câu hỏi